Chính trị 20:13, 17/07/2015 GMT+7

BPO - Đăng ký và quản lý hộ tịch là nhiệm vụ quan trọng luôn được các quốc gia quan tâm thực hiện. Thông qua hoạt động này sẽ tạo cơ sở pháp lý để Nhà nước công nhận và bảo hộ quyền con người, quyền, nghĩa vụ công dân; đồng thời có biện pháp quản lý dân cư một cách khoa học, phục vụ cho việc  xây dựng, hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của đất nước. Những điểm mới của Luật Hộ tịch sẽ đáp ứng nhu cầu cần thiết của công dân và xu thế phát triển của xã hội hiện nay.

Quản lý hộ tịch toàn quốc bằng công nghệ điện tử

Ở nước ta, cơ bản đến nay vẫn áp dụng mô hình xác lập, thu thập, lưu trữ thông tin dữ liệu hộ tịch theo phương pháp truyền thống. Đó là đăng ký và quản lý hộ tịch thông qua hệ thống biểu mẫu, sổ sách, hồ sơ một cách thủ công, phần lớn là viết tay. Việc ứng dụng công nghệ thông tin mới chỉ dừng ở mức in biểu mẫu hộ tịch từ máy tính. Tuy một số địa phương có sử dụng phần mềm đăng ký hộ tịch, nhưng ở mức đăng ký riêng lẻ từng loại việc, chưa có sự liên thông, thống nhất giữa các sự kiện hộ tịch của cùng một cá nhân, chưa kết nối giữa các cơ quan đăng ký hộ tịch với nhau và với cơ quan cấp trên.

Thực hiện Luật hộ tịch, Bộ tư pháp đã tích cực triển khai các hoạt động phục vụ xây dựng Đề án cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn quốc. Đề án phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về cải cách hành chính. Trên hết là đảm bảo tối đa lợi ích của người dân khi thực hiện quyền đăng ký hộ tịch; đồng thời nâng cao chất lượng thực thi công vụ và trách nhiệm phục vụ nhân dân của đội ngũ công chức làm công tác hộ tịch.

Đề án đề ra những mục tiêu cụ thể cho giai đoạn 2014-2015, trong đó chủ yếu hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn quốc và xây dựng phần mềm đăng ký hộ tịch điện tử. 2016-2020 là giai đoạn hoàn thiện văn bản dưới luật quy định cơ chế phối hợp, kết nối, chia sẻ thông tin giữa Cơ sở dữ liệu hộ tịch với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; phân quyền quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử. Giai đoạn 2020 trở đi sẽ thực hiện đăng ký, quản lý hộ tịch điện tử, giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến.

Phát biểu tại hội nghị trực tuyến về đưa công nghệ điện tử vào quản lý hộ tịch toàn quốc, được tổ chức ngày 17-7, ông Nguyễn Công Khanh, Cục trưởng Cục hộ tịch, quốc tịch, chứng thực cho biết: “Việc xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử toàn quốc có nghĩa rất lớn để quản lý công dân. Đây là cơ sở trung tâm để kết nối, tiếp nhận, liên thông với toàn bộ cơ sở hộ tịch điện tử từ các địa phương trong cả nước. Chúng tôi đang làm việc, trao đổi với nhiều công ty lớn để xây dựng thiết kế phần mềm điện tử quản lý và đưa vào thực hiện thí điểm ở một số địa phương”.

Sẽ hạn chế thủ tục rườm rà

Một trong những vấn đề quan trọng trong Luật hộ tịch mới là giảm thủ tục rườm rà, đơn giản hóa thủ tục hành chính, có những quy định cải cách mạnh mẽ về trình tự, tạo thuận lợi tối đa cho người dân như: Đơn giản hóa và cắt giảm nhiều giấy tờ khi đăng ký hộ tịch; cải tiến phương thức nộp hồ sơ để người dân lựa chọn - nộp trực tiếp, gửi qua bưu chính hoặc qua hệ thống đăng ký hộ tịch trực tuyến khi điều kiện cho phép; giảm thời hạn giải quyết đối với hầu hết các thủ tục hộ tịch.

Luật hộ tịch cũng quy định cá nhân có quyền lựa chọn cơ quan đăng ký hộ tịch mà không phải phụ thuộc vào nơi cư trú như trước đây. Thay vào đó, cá nhân có thể đăng ký hộ tịch ngay tại nơi thường trú, tạm trú hoặc nơi đang sinh sống. Đồng thời sẽ miễn lệ phí đăng ký hộ tịch cho người thuộc gia đình có công với cách mạng, hộ nghèo, người khuyết tật; đăng ký khai sinh, khai tử đúng hạn, giám hộ, kết hôn của công dân Việt Nam cư trú trong nước.

Để hạn chế những thủ tục đối với người Việt Nam kết hôn với người nước ngoài, luật mới sẽ không quy định thủ tục phỏng vấn khi đăng ký kết hôn. Đây cũng được xem như bước cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, tạo thuận lợi cho người dân theo đúng tinh thần của Luật hộ tịch.

Tại hội nghị, ông Hà Hùng Cường, Bộ trưởng Bộ tư pháp cho rằng: “Để đưa luật mới vào thực thi đạt hiệu quả thì đội ngũ cán bộ tư pháp - hộ tịch cần phải được đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ, đảm bảo xu thế phát triển hiện nay”.

Hội nghị đã nhận rất nhiều ý kiến tham luận của các tỉnh, thành như: Hà Tĩnh, Long An, Nghệ An, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh... Đại diện Bộ tư pháp đã tiếp thu, ghi nhận, giải trình một số ý kiến của các đơn vị và hứa sẽ nhanh chóng hoàn thiện những thủ tục cần thiết để Luật hộ tịch được thực hiện có hiệu quả nhất.

Trang Hương