Chính trị 14:26, 09/07/2015 GMT+7

CSIS (Center for Strategic and Internationnal Studies) là trung tâm nghiên cứu chiến lược tập trung nghiên cứu và đưa ra các sáng kiến về chính sách đối ngoại, tập trung vào các vấn đề an ninh, quốc phòng, ổn định khu vực và các thách thức xuyên quốc gia từ năng lượng và biến đổi khí hậu đến phát triển toàn cầu và hội nhập quốc tế. CSIS cũng là nơi tiến hành nhiều hội thảo, tọa đàm về Biển Đông, Đông Nam Á và Việt Nam. Cùng với đó, một diễn đàn quan trọng được tổ chức tại CSIS là diễn đàn Nguyên thủ - nơi các nguyên thủ và chính khách được mời đến phát biểu. Chỉ trong nửa năm 2015, hàng chục lãnh đạo cấp cao các quốc gia, tổ chức quốc tế và khu vực đã phát biểu tại CSIS. Trong chuyến thăm Hoa Kỳ tháng 7-2013, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đã đến thăm và phát biểu tại đây. Lần này, nhân chuyến thăm chính thức tới Hợp chúng quốc Hoa Kỳ theo lời mời của Chính quyền Tổng thống Barack Obama, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã trực tiếp trao đổi và có bài phát biểu quan trọng.

Với chủ đề “Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ trong giai đoạn phát triển mới”, phần mở đầu bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chỉ rõ: Có những sự kiện về lịch sử quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ chưa được biết đến một cách rộng rãi. Ngài Tô-mát Giéc-phơ-xơn trước khi trở thành Tổng thống thứ ba của Hoa Kỳ đã từng nỗ lực tìm cách nhập giống lúa tốt của Việt Nam để trồng ở trang trại Sát-oen của mình tại bang Vơ-gin-na. Cách đây hơn 100 năm, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành - sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong khi đi tìm con đường để giải phóng cho dân tộc Việt Nam đã đến Boston - nơi khởi đầu của cuộc cách mạng giành độc lập ở Hoa Kỳ. Trong chiến tranh thế giới thứ hai, Việt Nam và Hoa Kỳ là đồng minh trên mặt trận chống phát-xít; Việt Minh do Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo đã cứu giúp những phi công Hoa Kỳ bị phát-xít Nhật bắn rơi ở Việt Nam và những người nước ngoài duy nhất có mặt bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những ngày Cách mạng Tháng Tám là những người bạn Hoa Kỳ. Tuyên ngôn Độc lập của nước Việt Nam mới năm 1945 được mở đầu bằng trích dẫn Tuyên ngôn Độc lập của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ "Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hoá cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc". Một trong những quốc gia đầu tiên mà Chủ tịch Hồ Chí Minh mong muốn thiết lập quan hệ hữu nghị chính là Hoa Kỳ; Người đã gửi 14 lá thư cho lãnh đạo Hoa Kỳ, trong đó có Tổng thống Tru-man, đề nghị thiết lập quan hệ "hợp tác toàn diện với Hoa Kỳ". Tuy nhiên, thật đáng tiếc là có những cơ hội lịch sử đã bị bỏ lỡ và chúng ta đã phải trải qua một giai đoạn đầy thăng trầm và đau thương cho đến khi bình thường hoá quan hệ năm 1995.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng chỉ rõ: Cách đây 20 năm, có lẽ ít ai hình dung được bằng cách nào hai nước Việt Nam và Hoa Kỳ có thể vượt qua được nỗi đau của chiến tranh để xây dựng được một mối quan hệ phát triển mạnh mẽ và tích cực như hiện nay. Trong suốt chặng đường 20 năm qua, quan hệ giữa hai nước đã phát triển năng động, liên tục và ngày càng sâu rộng, trải qua nhiều dấu mốc phát triển quan trọng, từ thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1995, đến ký kết Hiệp định Thương mại song phương năm 2000, và thiết lập quan hệ Đối tác toàn diện năm 2013.

Quan hệ hợp tác trên các lĩnh vực đã đạt được những tiến triển tích cực và thực chất. Hợp tác kinh tế có sự phát triển vượt bậc và Hoa Kỳ ngày nay là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam. Hợp tác trong các lĩnh vực đều có những tiến triển quan trọng. Hai nước cũng đã phối hợp tốt trên nhiều vấn đề quốc tế và khu vực, từ không phổ biến vũ khí hạt nhân, chống khủng bố, ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng, đến bảo đảm an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, an toàn an ninh hàng hải, an ninh hạt nhân, duy trì hoà bình, ổn định và thúc đẩy hợp tác ở Châu Á - Thái Bình Dương… Hợp tác nhân đạo giữa hai nước, trong đó có việc khắc phục hậu quả chiến tranh, đã và đang được triển khai ngày càng tích cực. Việt Nam coi việc tìm kiếm binh sĩ Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh ở Việt Nam là vấn đề nhân đạo và sẽ tiếp tục hợp tác tốt với Hoa Kỳ trong hoạt động này. Quan hệ giao lưu nhân dân phát triển ngày càng sâu rộng, là yếu tố quan trọng góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau và hữu nghị giữa hai nước.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cho rằng, sự phát triển quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ trong 20 năm qua là tích cực, đúng hướng, đem lại lợi ích thiết thực cho hai nước và nhân dân hai nước, có lợi cho hoà bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở Châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới. Đó là kết quả nỗ lực của lãnh đạo và nhân dân hai nước với tinh thần gác lại quá khứ, vượt qua khác biệt, phát huy tương đồng, hướng tới tương lai. Đó cũng là thí dụ thành công về quan hệ giữa các nước từng đối đầu trong quá khứ, có thể chế chính trị khác nhau, phù hợp với xu thế hoà bình, hợp tác của thời đại.

Trên cơ sở phân tích tình hình thế giới, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thông tin với các đại biểu về chủ trương đối ngoại của Việt Nam, bày tỏ triển vọng trong quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ thời gian tới, đồng thời chỉ rõ nhiều việc cần làm để đưa quan hệ song phương Việt Nam – Hoa Kỳ không ngừng tiến lên phía trước.

Cuối bài phát biểu, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhắc đến một câu nói của Tổng thống Hoa Kỳ Thê-ô-đo Ru-dơ-ven: "Khi tin là có thể, thì bạn đã đạt được một nửa thành công". Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: Tôi tin tưởng rằng, chúng ta có thể cùng nhau xây dựng một tầm nhìn tươi sáng cho quan hệ hai nước trong tương lai, để hai dân tộc chúng ta, con cháu chúng ta luôn là bạn và đối tác tốt của nhau".

Sau bài phát biểu, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã dành thời gian trả lời nhiều câu hỏi của các đại biểu liên quan đến tình hình nhân quyền, các vấn đề đặt ra trong quá trình hợp tác, xây dựng mối quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ trong thời gian tới; các vấn đề liên quan đến công tác chuẩn bị và tổ chức Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII của Đảng Cộng sản Việt Nam,...

Nguồn QĐND