Chính trị 14:18, 09/06/2015 GMT+7

BP - Trận đánh Chi khu Đồng Xoài là trận then chốt của chiến dịch Đồng Xoài, không chỉ đánh dấu bước phát triển mới về phương pháp tác chiến “đánh điểm, diệt viện” mà còn có ý nghĩa rất quan trọng, làm thay đổi cục diện chiến trường theo hướng có lợi cho ta, góp phần làm phá sản hoàn toàn chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” ở miền Nam Việt Nam của đế quốc Mỹ. Trước ngày kỷ niệm 50 năm chiến thắng Đồng Xoài, chúng tôi may mắn gặp ông Nguyễn Thành Công (Ba Công), 83 tuổi ở khu phố Xuân Đồng, phường Tân Thiện để hiểu rõ hơn về trận đánh Đồng Xoài năm 1965.

Nhắc đến trận đánh Đồng Xoài, ký ức về một thời bom đạn ùa về trong tâm trí ông Ba Công. Ông nhớ từng mũi tấn công, từng trận đánh mà ông cùng đồng đội đã vào sinh ra tử.

17 tuổi, ông Ba Công tham gia kháng chiến chống Mỹ tại chiến trường miền Nam. Lúc này, ông cùng những người lính Trung đoàn 312 hoạt động tại địa bàn Tây Ninh. Năm 1954, ông cùng một số đồng đội được lệnh tập kết ra Bắc bổ sung lực lượng cho Sư đoàn 330. Năm 1962, ông cùng Trung đoàn 2 (thuộc Sư đoàn 330) giúp Lào đánh thắng và giải phóng cánh đồng Chum. Sau đó, ông cùng đồng đội hành quân từ Quảng Bình vào miền Nam và đóng quân tại tỉnh Tây Ninh thuộc quân số Sư đoàn 9.

Năm 1965, địch tập trung xây dựng các hầm ngầm, công sự kiên cố, chướng ngại vật phức tạp, bổ sung lực lượng và canh phòng nghiêm ngặt Chi khu Đồng Xoài. Đây là cứ điểm mạnh trong tuyến phòng thủ Sông Bé bảo vệ tây bắc Sài Gòn. Từ cứ điểm này địch có thể khống chế cả một vùng rộng lớn từ Đồng Phú, Chơn Thành đến Bình Long, Phước Long. Đặc biệt là trục giao thông huyết mạch nối liền miền Đông Nam bộ với nam Tây Nguyên và đông Campuchia. Trước tình hình đó, Bộ tư lệnh đã mở chiến dịch Đồng Xoài. Lúc này, Trung đoàn 2 (Sư đoàn 9) là quân chủ lực, còn Trung đoàn 3 “quét” bọn bảo an, dân vệ và Trung đội 1 hoạt động ở vòng ngoài sẵn sàng cứu viện.

Ông Công nhớ lại: “Lúc đó tôi là đội trưởng đội trinh sát của Trung đoàn 3. Khi Trung đoàn 2 bắn rơi chiếc máy bay tại địa phận xã Thuận Lợi, đúng vị trí đội trinh sát hoạt động, bộ đội ta bao vây bắt tên phi công nhảy dù nhưng tên này hung hăng bắn trả khi được 2 trực thăng của địch áp sát giải cứu. Tôi đã ra lệnh bắn chết tên phi công và tịch thu súng bổ sung vào quân khí cho quân ta”.

Ông Công xót thương khi nhắc tới những đồng đội đã ngã xuống: “Trận chiến đêm 9 rạng ngày 10-6-1965, quân ta hy sinh rất nhiều. Năm đó, Trung đoàn 2 bắt được khoảng 200 tù binh và giao về Trung đoàn 3 quản lý. Nhưng địch đã ném bom làm chết toàn bộ số tù binh và 3 chiến sĩ của ta cũng hy sinh”. Ông Công đưa bàn tay gầy guộc, nhăn nheo lau nước mắt và nói: “Tôi may mắn ra khỏi chiến tranh mà vẫn còn nguyên vẹn, trong khi nhiều chiến sĩ hy sinh rất đau đớn, cơ thể không còn nguyên vẹn. Chúng tôi phải chia nhau tìm kiếm từng mảnh thân thể của đồng đội để mai táng”.

Năm 1990, ông Ba Công rời quân ngũ về Bình Phước lập nghiệp. Năm 1991, ông được nhân dân tín nhiệm bầu làm Trưởng ban mặt trận khu phố Tân Đồng. Với tinh thần năng nổ, nhiệt tình ông Ba Công được người dân tín nhiệm hơn 4 nhiệm kỳ. Ở khu phố Xuân Đồng, ai cũng biết ông Ba Công, bởi sự mẫu mực, gần gũi, luôn hết lòng vì dân.

Đồng hồ điểm 11 giờ trưa, ông Ba Công từ tốn nói: “Trong xã vừa có một cựu chiến binh qua đời. Giờ tôi phải đi mời các hội viên trong khu phố đến giúp gia đình làm các thủ tục”.

Khi được hỏi về hoàn cảnh gia đình, ông Ba Công buồn buồn. Hai người vợ  đầu sinh cho ông hai người con nhưng rồi đều chia tay với ông. Người vợ thứ ba của ông sinh được một người con gái thì bà mất vì bạo bệnh. Từ đó, hai cha con sống dựa vào đồng lương hưu và trợ cấp hàng tháng. Giờ ông đã 83 tuổi mà con gái mới là sinh viên năm 3 Trường cao đẳng Sư phạm Bình Phước. Ước nguyện của ông là nuôi con trưởng thành và mong con sớm yên bề gia thất trước khi ông từ giã cõi đời.

Nhất Sơn