Chính trị 09:25, 07/06/2015 GMT+7

BP - Phát biểu thảo luận dự án Luật tố tụng hành chính (sửa đổi) chiều 4-6, đại biểu Nguyễn Văn Lợi, Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh cho rằng: Luật hành chính và Tố tụng hành chính là lĩnh vực phức tạp, nhiều khái niệm thuật ngữ hành chính chuyên sâu, người dân ít sử dụng nên khó có thể nắm bắt ngay. Do vậy cần thiết phải quy định cụ thể, chi tiết hơn về một số khái niệm như năng lực pháp luật hành chính, năng lực hành vi hành chính, người thân thích...

Đại biểu Nguyễn Văn Lợi dẫn chứng cụ thể: Quy định tại Điều 54: “Năng lực pháp luật tố tụng hành chính là khả năng có các quyền, nghĩa vụ trong tố tụng hành chính do pháp luật quy định. Mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức có năng lực pháp luật tố tụng hành chính như nhau trong việc yêu cầu tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình”. Quy định như vậy, nhiều cử nhân luật, cử nhân hành chính chưa chắc hiểu được thế nào là năng lực pháp luật hành chính, thế nào là năng lực hành vi hành chính chứ đừng nói người dân.

Về chế định người đại diện và ủy quyền, tại Điều 60, đại biểu Nguyễn Văn Lợi cơ bản nhất trí với quy định về người đại diện và người đại diện theo ủy quyền. Trong tố tụng hành chính, nhất là khiếu kiện các quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính, như UBND các cấp. UBND với đặc thù là đơn vị ban hành quyết định hành chính rất nhiều, trực tiếp liên quan đến dân, khả năng bị khiếu kiện rất cao. Khi nền hành chính và tư pháp phát triển thì việc khiếu kiện hành chính ngày càng phổ biến. Nếu không quy định chế định người đại diện theo ủy quyền, thì lãnh đạo UBND các cấp suốt ngày phải hầu tòa, không còn thời gian thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Cần có cơ chế ủy quyền để giao cho chánh văn phòng hoặc phó chánh văn phòng nội chính chuyên tham gia các phiên tòa hành chính.

Tuy nhiên, để tránh tình trạng ủy quyền cho người không có chức vụ và nghiệp vụ tham gia phiên tòa hành chính, đại biểu Nguyễn Văn Lợi đề nghị cần bổ sung điều kiện người được ủy quyền đại diện của cơ quan tổ chức phải là người có chức vụ, trực tiếp quản lý lĩnh vực liên quan đến quyết định hành chính bị khởi kiện. Quy định như dự thảo chỉ được ủy quyền cho người được quyền xử lý đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khởi kiện là không rõ và khó thực hiện. 

Về tranh tụng tại phiên tòa quy định từ Điều 177 đến Điều 194, đại biểu Nguyễn Văn Lợi đánh giá cao những điều luật quy định mới được bổ sung ở mục này, đề cao nguyên tắc tranh tụng, hướng tới phiên tòa hành chính công bằng và văn minh. Nhất là thứ tự và nguyên tắc hỏi tại phiên tòa. Đại biểu Nguyễn Văn Lợi cho rằng đây là quy định tiến bộ, nếu được thực hiện đúng và đủ trong thực tiễn, thì quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia tố tụng hành chính được đảm bảo. Người dân có niềm tin vào công lý và dần dần sẽ có thói quen giải quyết tranh chấp bằng con đường tòa án, kể cả các khiếu kiện hành chính. Đó là tiền đề của nền tư pháp hiện đại.

Theo đại biểu Nguyễn Văn Lợi việc khiếu kiện, khởi kiện ra tòa hành chính xét xử thời gian qua chất lượng thấp, số lượng không nhiều, dẫn đến khiếu kiện không có điểm dừng. Do vậy, luật phải khắc phục tình trạng này và tạo điều kiện cho người dân dễ dàng tiếp cận với cách xử của tòa hành chính, làm cho bộ máy công quyền ngày càng công khai, minh bạch và xem chuyện ra tòa là bình thường, là phổ biến, là bình đẳng với người dân.

Trần Thể