Chính trị 14:29, 16/05/2015 GMT+7

BP - Điều 491 trong dự thảo Bộ luật dân sự sửa đổi là những quy định về lãi suất cho vay, với nội dung như sau: 1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận hoặc do luật định. 2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất thì lãi suất được xác định theo lãi suất luật định, nếu không có lãi suất luật định thì coi như hợp đồng vay không có lãi, trừ trường hợp luật có quy định khác. 3. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 200% theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại vay tương ứng, trừ trường hợp luật có quy định khác. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định ở khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.

Theo ý kiến của cá nhân tôi thì quy định như ở Khoản 2 vừa dài dòng vừa rối rắm khó hiểu, từ đó dẫn đến khó thực thi và có thể còn dẫn đến thực thi không đúng theo tinh thần của luật. Hơn nữa, trong thực tế cho thấy mức lãi suất do luật định rất ít, chủ yếu đối với các khoản vay ưu đãi theo chính sách. Do đó, quy định như dự thảo không bảo vệ tốt quyền lợi của chủ nợ. Vì vậy, tôi đề nghị ở khoản này nên bỏ cụm từ “coi như hợp đồng vay không có”. Đồng thời bỏ cụm từ sau cùng của khoản này là “trừ trường hợp luật có quy định khác”.

Ở Khoản 3 cũng vậy, nội dung của khoản này vừa dài vừa thừa và không cần thiết. Trong thực tiễn cho thấy, tòa án đã quyết định khách hàng của Ngân hàng nông nghiệp hay ngân hàng thương mại nào đó, thì người vay phải trả lãi ngay cả trong trường hợp khoản vay thiếu thỏa thuận về lãi suất. Mức lãi suất mà Tòa án đã quyết thông thường là chính mức lãi của loại cho vay có lãi thấp nhất. Vì vậy, theo tôi thì cụm từ “đối với loại vay tương ứng, trừ trường hợp luật có quy định khác” là không cần thiết và cần được bỏ. Hơn nữa, nội dung cắt bỏ này hoàn toàn phù hợp với quy định tại Điều 306 của Luật thương mại quy định về quyền yêu cầu tiền lãi do chậm thanh toán, như sau: Trường hợp bên vi phạm hợp đồng chậm thanh toán tiền hàng hay chậm thanh toán thù lao dịch vụ và các chi phí hợp lý khác thì bên bị vi phạm hợp đồng có quyền yêu cầu trả tiền lãi trên số tiền chậm trả đó theo lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm thanh toán tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

Như vậy, sau khi sửa đổi, nội dung của Khoản 2 và Khoản 3 của Điều 491 trong dự thảo Bộ luật dân sự sửa đổi sẽ được viết lại như sau: 2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất thì lãi suất được xác định theo lãi suất luật định, nếu không có lãi suất luật định thì lãi suất được tính theo lãi suất cho vay tương ứng, tại cùng thời điểm và địa điểm cho vay hoặc bằng lãi suất cho vay thấp nhất tại cùng thời điểm và địa điểm cho vay. 3. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 200% theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố. Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định ở khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.   

K.A