Chính trị 14:02, 14/05/2015 GMT+7

Trường hợp bên vay không thể trả vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật đã vay tại địa điểm và thời điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý. Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi trên số tiền chậm trả theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố đối với loại vay tương ứng tại thời điểm thanh toán tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi trên nợ gốc và lãi suất nợ quá hạn bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

Theo ý kiến của cá nhân tôi thì quy định như nội dung của Khoản 3 là không phù hợp với thực tế. Vì ngoài trụ sở cũng có thể trả ở nơi có địa điểm giao dịch cho phù hợp với thực tế và tính kinh tế của quy định đối với các giao dịch. Vì vậy, quy định này phải sửa và tôi đề xuất ở Khoản 3 của điều này cần bỏ cụm từ “nơi đặt trụ sở của bên cho vay”, đồng thời thế vào đó là cụm từ: “nơi có địa điểm giao dịch của bên cho vay”. Như vậy, Khoản 3 này được viết lại như sau: Địa điểm trả nợ là nơi cư trú hoặc nơi đặt trụ sở hoặc nơi có địa điểm giao dịch của bên cho vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Đối với Khoản 4, vừa dài dòng lại vừa không chính xác. Vì nếu trong trường hợp Ngân hàng Nhà nước công bố chỉ có một lãi suất cơ bản để tham chiếu và không có lãi suất đối với từng loại vốn vay khác nhau thì xử lý thế nào? Vì vậy, tôi đề nghị quy định này cũng cần phải được sửa. Và tôi đề xuất ở khoản này nên bỏ cụm từ “đối với loại vay tương ứng” ở trước cụm từ “Ngân hàng Nhà nước công bố” và bỏ cụm từ cuối cùng là: “hoặc luật có quy định khác”. Như vậy, Khoản 4 của điều này được viết lại như sau: Trường hợp vay không có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả nợ hoặc trả không đầy đủ thì bên cho vay có quyền yêu cầu trả tiền lãi trên số tiền chậm trả theo lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố tại thời điểm thanh toán tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Nếu sửa như trên tức là cho phép tòa án áp dụng các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự cùng với “lẽ công bằng” để giải quyết một quan hệ dân sự trong trường hợp không thể áp dụng tương tự pháp luật. Đây là một giải pháp cho phép tòa án xét xử một cách chủ động và sáng tạo một vụ, việc dân sự cụ thể khi không có những quy định pháp luật cần thiết để áp dụng, nhưng vẫn bảo đảm đem lại công bằng và công lý cho các bên liên quan.

Hiện nay, trên thế giới có nhiều quốc gia đã và đang áp dụng nguyên tắc công bằng này trong việc xét xử các vụ án dân sự. Vì nó đạt được mục đích là thực thi công lý một cách tối thượng. Tuy nhiên, theo tôi thì khi áp dụng nguyên tắc công bằng, tòa án phải được sự đồng ý của các bên tham gia tố tụng.                                

Đ.N