Chính trị 06:45, 23/04/2015 GMT+7

(Tiếp theo kỳ trước)
>> Ngày ấy chúng tôi vào bộ đội (Bài 1)

BP - Toàn tỉnh hiện có 22.239 hội viên cựu chiến binh, trong đó phần lớn đã từng tham gia trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và phía Bắc. Cựu chiến binh thời kỳ chống Mỹ là những người lính trong đại quân tiến về giải phóng miền Nam thì khá nhiều, nhưng số có mặt trong thời khắc lịch sử ngày 30-4-1975 tại Sài Gòn thì ít người có sự may mắn ấy. Chúng tôi đã gặp và ghi lại cảm xúc của một số người đã từng có mặt tại Sài Gòn trong ngày 30-4 lịch sử.

Chủ tịch Ủy ban Quân quản phường:

Đó là đại úy, cựu chiến binh Phạm Đức Cương, hiện cư ngụ tại khu phố 2, phường Tân Đồng, thị xã Đồng Xoài. Ông Cương sinh năm 1948, nhập ngũ năm 1966, tháng 12-1967 thì đi B (vào miền Nam). Là người lính của Trung đoàn 24 miền Đông Nam bộ, đơn vị ông Cương đã lập nhiều thành tích trên các chiến trường thời kỳ chống Mỹ. Năm 1972, đơn vị ông được bổ sung và điều chuyển về đồng bằng sông Cửu Long và tham gia nhiều trận đánh tại vùng Nam bộ. Tháng 3-1975, Phạm Đức Cương là chính trị viên Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 24, Quân khu 9. Đơn vị ông được giao nhiệm vụ là một mũi tiến đánh về giải phóng Sài Gòn theo hướng tây nam. Nhiệm vụ cụ thể là đánh chiếm Tổng nha cảnh sát ngụy và Biệt khu Thủ đô ngay giữa thành phố Sài Gòn. Sau những ngày đêm hành quân thần tốc, trên đường đơn vị ông đã đánh và tiêu diệt địch nhiều nơi, cam go nhất là trận đánh ở Đức Hòa, Đức Huệ (Long An). Ngày 29-4, cùng các cánh quân khác, đơn vị chia làm hai hướng tiến vào Sài Gòn, mục tiêu là Tổng nha cảnh sát và Biệt khu Thủ đô. 10 giờ 30 phút ngày 30-4-1975, đơn vị hoàn toàn làm chủ 2 vị trí quan trọng này. 11 giờ 30 phút, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc dinh Độc Lập, ngụy quyền đầu hàng vô điều kiện. Thành phố Sài Gòn hoàn toàn được giải phóng.

Tháng 5-1975, ông Phạm Đức Cương được cử làm Chủ tịch Ủy ban Quân quản phường 23, quận 5. Công việc của người lính làm nhiệm vụ tiếp quản, xây dựng chính quyền mới tại thành phố rất khó khăn, gian nan nhưng ông và đồng đội đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Về Sài Gòn trước giải phóng 1 năm

Đó là ông Nguyễn Minh Sức, một trong những chiến sĩ đơn vị làm nhiệm vụ đặc biệt trong phái đoàn Liên hợp quân sự trại Đa Vít. Ông Sức nhập ngũ năm 1968, năm 1971 thì đi B. Năm 1973 được điều về đơn vị 315A (một đơn vị của Ban liên hợp quân sự bốn bên và 2 bên theo tinh thần của Hiệp định Paris). Tháng 4-1974, đơn vị 315A về trại Đa Vít cho đến ngày giải phóng. Đến thăm và trò chuyện với ông Sức tại nhà riêng ở khu phố Xuân Bình, phường Tân Bình (Đồng Xoài), ông cho chúng tôi xem 3 cuốn sách viết về đơn vị với tựa đề: “Trại Đa Vít 823 ngày đêm”. Đây là đơn vị đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang với những chiến công đặc biệt, đấu tranh trực diện với kẻ địch thực hiện Hiệp định Paris, góp phần tích cực cho Đại thắng mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam. Sau ngày giải phóng, ông Sức tham gia làm nhiệm vụ quân quản ở phường Bến Nghé, quận 1.

Chỉ được ở Sài Gòn 2 ngày

Đó là tâm sự của trung úy, nhà báo Nguyễn Long Phi. Ông Phi nhập ngũ năm 1972, đi B năm 1973 và làm phóng viên Thông Tấn Xã giải phóng. Là người làm báo, lại là chiến sĩ nên ông đã từng tham gia các trận đánh giải phóng Tây Nguyên, Đà Nẵng, Quy Nhơn, Khánh Hòa... Ngày 26-4-1975, ông cùng đơn vị tiến đánh vào Sài Gòn. Thế nhưng trong trận đánh ở Dầu Giây, Long Khánh (Đồng Nai) đã “kìm” chân đơn vị nên mãi đến chiều 30-4-1975 ông và đơn vị mới vào được thành phố. Theo lệnh của cấp trên, đơn vị chỉ ở trong thành phố được 2 ngày thì phải hành quân trở ra Quân khu 5 làm nhiệm vụ mới. Mặc dù thời gian ở lại Sài Gòn không nhiều nhưng ông Phi cho rằng, là người lính làm báo ở chiến trường mà có mặt tại thành phố Sài Gòn trong ngày giải phóng là điều hạnh phúc lớn nhất. Ông Phi đã có 43 năm tuổi Đảng, hiện sống với con cháu tại phường Tân Bình (Đồng Xoài).

Ba cựu chiến binh trên đây là những người may mắn và hạnh phúc khi đã có mặt trong thời khắc lịch sử của ngày giải phóng thành phố Sài Gòn, sào huyệt cuối cùng của chế độ cũ. 40 năm đã đi qua nhưng với họ, giây phút lịch sử thiêng liêng ấy mãi không thể mờ phai trong tâm trí. Bởi lẽ, giải phóng Sài Gòn là trận đánh cuối cùng của Chiến dịch mùa Xuân 1975, là trận đánh quyết định lịch sử của 21 năm hai miền Nam - Bắc chia ly, là trận đánh của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng, đó cũng là sức mạnh vĩ đại của quân đội Nhân dân Việt Nam anh hùng đã ghi dấu ấn vào những trang sử vàng dân tộc.

Tiến Bình (lược ghi)