Chính trị 15:00, 02/04/2015 GMT+7

BP - Luật Thống kê đã được Quốc hội thông qua ngày 17-6-2003 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2004. Đến nay, sau hơn mười năm thực hiện, Luật Thống kê và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật đã tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động thống kê; hình thành Hệ thống tổ chức thống kê và sự phối hợp giữa Cơ quan Thống kê Trung ương với thống kê Bộ, ngành ngày càng tiến bộ; đặc biệt thông tin thống kê đã góp phần giúp các cơ quan Đảng, Quốc hội, Nhà nước, Chính phủ quản lý và điều hành đất nước.

Tuy vậy, luật đã lộ rõ những điểm quy định không còn phù hợp với thực tiễn:

1. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng chưa phù hợp với thực tế hoạt động thống kê Việt Nam và thống kê quốc tế.

- Luật Thống kê năm 2003 điều chỉnh hoạt động thống kê, sử dụng thông tin thống kê, hệ thống tổ chức thống kê nhà nước và có một mục 2 điều chỉnh điều tra thống kê của tổ chức, cá nhân ngoài Hệ thống thống kê nhà nước và do Chính phủ quy định.

Kinh nghiệm quốc tế (được thể hiện qua Luật mẫu; các nguyên tắc của thống kê chính thức; Luật Thống kê của các nước trên thế giới...) và thực tế cho thấy, hoạt động thống kê để tạo ra số liệu thống kê dùng làm căn cứ đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia, vùng lãnh thổ được gọi là thống kê chính thức và số liệu thống kê chính thức, vì vậy cần sửa đổi và quy định lại phạm vi điều chỉnh thống kê chính thức trong Luật Thống kê (sửa đổi).

Đối tượng áp dụng của Luật Thống kê năm 2003 chưa bao quát hết những loại hình, tổ chức mới phát sinh trong thực tế (Tập đoàn, Công ty mẹ - con...) vì vậy cần được đưa vào trong Luật Thống kê (sửa đổi).

2. Luật Thống kê năm 2003 thiếu quy định về hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, huyện, xã.

Thống kê chính thức là công cụ quản lý hành chính ở các cấp (Trung ương, tỉnh, huyện, xã) vì vậy cần phải đưa vào quy định trong Luật Thống kê (sửa đổi) các Hệ thống chỉ tiêu này.

3. Luật Thống kê năm 2003 thiếu các quy định về việc nâng cao chất lượng công tác thống kê, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống phục vụ tốt hơn cho quản lý, điều hành đất nước trong thời kỳ mới.

- Chất lượng công tác thống kê được thể hiện ở: chất lượng sản xuất thông tin; chất lượng cung cấp và phổ biến thông tin và mức độ hiểu biết thông tin thống kê của người sử dụng; vì vậy các quy định nhằm làm sản xuất thông tin tốt hơn; quy định nhằm làm cho các đối tượng cung cấp tốt hơn; thông tin và tuyên truyền, phổ biến tốt thông tin để người sử dụng hiểu biết tốt hơn về thông tin thống kê trên cơ sở của 10 nguyên tắc của Thống kê chính thức sẽ được quy định rõ nét thêm Luật Thống kê (sửa đổi).

- Các quy định về bảo đảm “tính thống nhất”, “tính chính thức” của thông tin thống kê, loại bỏ chênh lệch số liệu thống kê giữa Trung ương và địa phương, giữa Tổng cục Thống kê và Bộ, ngành được đưa vào Luật Thống kê (sửa đổi).

4. Trong điều kiện “một thế giới phẳng” sự phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin, nguồn thông tin đa dạng, sẵn có đòi hỏi Thống kê chính thức phải tận dụng để phát triển.

Luật Thống kê năm 2003 thiếu các quy định về ứng dụng công nghệ thông tin; không quy định về sử dụng các nguồn dữ liệu sẵn có như các dữ liệu hành chính, dữ liệu đăng ký hành chính (thuế, hải quan...); hợp tác quốc tế về thống kê chưa được quy định đúng mức...

5. Một số quy định, từ ngữ trong Luật cần được sửa đổi cho phù hợp với các Luật khác và thực tế.

Các Luật chuyên ngành mới như Luật Thi đua, khen thưởng, Luật Thanh tra năm 2010...; các quy định mới về cách sửa đổi Luật như quy định về quản lý nhà nước trong Luật... đã được nghiên cứu áp dụng trong biên soạn Luật Thống kê (sửa đổi) cho phù hợp.

NV