Chính trị 13:28, 19/02/2015 GMT+7

Đầu năm mới, xin được kể lại 2 trong số hàng ngàn câu chuyện nói lên điều đó trên hành trình chúng tôi đi tìm đồng đội.

NGƯỜI DÂN CAMPUCHIA BIẾT ƠN BỘ ĐỘI CỤ HỒ VIỆT NAM

Những ngày cuối năm 2010, Đội K72 chúng tôi đang làm nhiệm vụ tại phum Chong Krong, xã Chong Krong, huyện Chất Bờ Rây, tỉnh Kratíe (Vương quốc Campuchia). Việc tìm kiếm thực hiện theo nguồn tin của nhân chứng là ông Lon, người Campuchia, trước từng chuyên chở gạo cho bộ đội Việt Nam ở vùng này. Đội vừa thực hiện nhiệm vụ đào tìm vừa tổ chức 1 tổ làm dân vận như gặt lúa, khám chữa bệnh cho nhân dân trong phum. Tiếng lành đồn xa, mọi người nói với nhau rằng: Bác sĩ Việt Nam khám chữa bệnh tốt lắm. Thế là người dân đến khám chữa bệnh ngày càng đông.

Theo chân đơn vị hàng ngày, ông Lon cho biết, ông có người bác tên là Sâm Bát, năm nay 67 tuổi, ở phum Ôn Đôn Vơ cùng xã, đang bị bệnh mấy ngày nay và ngỏ ý muốn nhờ bác sĩ bộ đội Việt Nam đi khám và điều trị giùm. Không quản ngại khó khăn đơn vị điều động quân y đi khám và điều trị ngay. Cùng xã nhưng 2 phum cách nhau gần 20km đường rừng. Khi đến nơi, y sĩ Đô khám và cho ông mấy ngày thuốc (bị sốt rét). Tuy đang bị bệnh nhưng khi thấy thầy thuốc Việt Nam đến ông rất mừng, gắng gượng ngồi dậy trò chuyện và cho biết khoảng những năm 1970-1971 ông có tham gia chiến đấu cùng bộ đội Việt Nam. Đại tá Nguyễn Văn Bình, Đội trưởng K72 chia sẻ nhiệm vụ đang đi tìm mộ liệt sĩ và thật may mắn ông cho biết: Có khu vực của một đơn vị bộ đội Việt Nam khoảng những năm 1970-1971 chôn cất các hài cốt liệt sĩ. Và năm 1988-1989 đơn vị này quay trở lại cất bốc hài cốt của đồng đội, được khoảng 30 mộ, nhưng chưa hết. Vì khi đó, lực lượng Pôn Pốt chiếm đóng tại khu rừng này. Theo ông Sâm Bát, khu vực bãi mộ chôn hơn 50 liệt sĩ.

Đại tá Nguyễn Văn Bình có nhờ khi nào hết bệnh ông đưa đi thực tế địa bàn. Ông Sâm Bát hồ hởi nhận lời và cho biết đây cũng chính là việc làm tri ân của ông nói riêng và người dân Campuchia nói chung đối với công ơn các liệt sĩ Việt Nam. Ngay ngày hôm sau, ông Lon báo ông đã đỡ bệnh và mời đội đi khảo sát khu vực bãi mộ.

Tới nơi, ông cám ơn bác sĩ Việt Nam và khen: “Bác sĩ Việt Nam giỏi quá, tôi mới uống thuốc 1 ngày mà đã khỏe nhiều”. Mọi người sợ ông còn bệnh và nói hãy nghỉ dưỡng cho khỏe, mai mốt đi cũng được, nhưng ông Sâm Bát quả quyết đã đỡ bệnh. Vì tấm lòng tri ân với bộ đội Việt Nam, dù có còn bệnh ông cũng đưa tổ khảo sát vào vị trí bãi mộ thì ông mới an tâm. Kết quả, bãi mộ trong khu rừng tại phum Lò O, Đội K72 đã tìm và quy tập được 20 hài cốt liệt sĩ. Cảm ơn ông Lon và ông Sâm Bát đã cung cấp thông tin về khu mộ để chúng tôi quy tập đưa các liệt sĩ về với đất mẹ Việt Nam.

40 NĂM TẤM LÒNG CỦA BÀ SA HIM

Năm 2008, Đội K72 thực hiện nhiệm vụ trên địa bàn tỉnh Kongpongthom. Vào một sáng cuối năm, trong tiết trời se lạnh, chúng tôi đã tiếp một nhân chứng khoảng 75 tuổi, tìm đến đơn vị và cho biết sẽ dẫn đường đưa đội đi tìm mộ liệt sĩ Việt Nam. Nhân chứng đó là bà Sa Him ở phum Cầm Pốt, xã Ngôn, huyện Xan Đan. Gặp chúng tôi, bà cho biết: Khoảng năm 1971 tôi biết một đơn vị bộ đội Việt Nam chôn cất 4 liệt sĩ gần bìa rừng, lúc đó, tôi không được biết phiên hiệu đơn vị của bộ đội Việt Nam nên không biết được danh tính của các liệt sĩ. Sau đó đơn vị bộ đội Việt Nam đã hành quân tiếp tục chiến đấu. Từ đó đến nay, tôi vẫn thường xuyên thắp nhang cho các phần mộ.

Bà Sa Him bày tỏ: Tôi yêu quý bộ đội Việt Nam lắm! Tuy trong chiến tranh phải giữ bí mật, tôi không được biết phiên hiệu, ít được tiếp xúc nhưng mỗi lần có điều kiện bộ đội Việt Nam vẫn tranh thủ tiếp xúc với nhân dân, giúp mọi người thu hoạch mùa màng, khám bệnh, cấp thuốc, hướng dẫn nhân dân ăn ở hợp vệ sinh, phòng chống bệnh tật, trồng trọt, chăn nuôi phát triển kinh tế gia đình... Bộ đội Việt Nam rất giản dị và thân tình. Chúng tôi coi bộ đội Việt Nam như anh em, người thân trong gia đình.

Chính vì tấm lòng đó mà gần 40 năm qua, bà Sa Him cứ chờ bộ đội Việt Nam sang để chỉ khu mộ liệt sĩ để quy tập đưa về Việt Nam. Bà nói: “Tôi chờ bộ đội Việt Nam gần 40 năm, bây giờ mới gặp. Tôi sẽ dẫn các anh đi ngay để đưa liệt sĩ về với quê hương Việt Nam”. Chúng tôi rất vui mừng và cảm ơn bà Sa Him. Tôi giải thích với bà rằng: “Chúng con là đội quy tập hài cốt liệt sĩ, không phải tất cả thành viên là bộ đội” nhưng trong lòng thì rất tự hào về những lời khen ngợi của bà Sa Him. Bà Sa Him hăng hái dẫn đơn vị chúng tôi đi đến địa điểm khu mộ và tại đây, chúng tôi đã quy tập được 4 mộ liệt sĩ khuyết danh tại phum Cầm Pốt.

Những nghĩa tình, những tấm lòng đã tô thắm thêm tình đoàn kết, hữu nghị giữa hai dân tộc Việt Nam - Campuchia “mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững”.

Thượng tá Lê Huy Chung
Trưởng ban Dân vận, Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh, nguyên Chính trị viên Đội K72