Chính trị 10:22, 11/02/2015 GMT+7

VÀI NÉT VỀ CÔNG ƯỚC LUẬT BIỂN

Công ước Liên hiệp quốc về Luật Biển còn gọi là Công ước Luật Biển hay Hiệp ước Luật biển, là một hiệp ước quốc tế được hình thành trong hội nghị về Luật biển của Liên hiệp quốc lần thứ 3, tổ chức tại New York (Hoa Kỳ) diễn ra từ năm 1973. Hội nghị có hơn 160 nước tham gia, kéo dài đến năm 1982 mới hoàn chỉnh dự thảo công ước và các nước bắt đầu tham gia ký kết. Từ 16-11-1994, Công ước chính thức có hiệu lực. Nội dung Công ước bao gồm một loạt điều khoản. Những điều khoản quan trọng nhất quy định về việc thiết lập các giới hạn, giao thông đường biển, trạng thái biển đảo và các chế độ quá cảnh, các vùng đặc quyền kinh tế, quyền tài phán thềm lục địa, khai khoáng lòng biển sâu, chính sách khai thác, bảo vệ môi trường biển, nghiên cứu khoa học và dàn xếp các tranh chấp. Công ước quy định giới hạn cho các vùng khu vực, tính từ đường cơ sở và được định nghĩa rõ ràng. Cùng với các điều khoản định nghĩa các ranh giới trên biển, Công ước còn quy định các nghĩa vụ tổng quát cho việc bảo vệ môi trường biển và bảo vệ quyền tự do nghiên cứu khoa học trên biển. Công ước cũng tạo ra một cơ chế pháp lý cho việc kiểm soát khai thác tài nguyên khoáng sản tại các lòng biển sâu nằm ngoài thẩm quyền quốc gia, được thực hiện thông qua Ủy ban đáy biển quốc tế. Ngày 23-6-1994, tại kỳ họp thứ 5, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (khóa IX) đã thông qua nghị quyết về việc phê chuẩn Công ước của Liên hiệp quốc về Luật Biển năm 1982.

VIỆT NAM VỚI CÔNG ƯỚC LUẬT BIỂN

Ngày 12-5-1977, ngay từ khi Công ước Luật Biển 1982 còn đang được thảo luận, Chính phủ Việt Nam đã ra Tuyên bố về lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa. Phạm vi các vùng biển của Việt Nam theo Tuyên bố này hoàn toàn phù hợp với các quy định sau này của Công ước Luật Biển 1982. Liên quan đến phân định các vùng biển và thềm lục địa chồng lấn giữa Việt Nam với các quốc gia láng giềng, Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cùng các nước liên quan, thông qua thương lượng trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền của nhau, phù hợp với luật pháp và tập quán quốc tế, giải quyết các vấn đề về các vùng biển và thềm lục địa của mỗi bên. Quan điểm này tiếp tục được khẳng định lại trong tuyên bố của Chính phủ Việt Nam về đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải ngày 12-11-1982 cũng như Nghị quyết của Quốc hội Việt Nam khi phê chuẩn Công ước Luật Biển năm 1982. Đến nay, Việt Nam đã thông qua đàm phán giải quyết được vấn đề phân định ranh giới thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế với một số nước trong khu vực, đồng thời thực hiện nghĩa vụ của quốc gia ven biển theo các quy định liên quan của Công ước Luật Biển năm 1982.

Ngày 6-5-2009, Việt Nam và Malayisia cùng nộp báo cáo chung cho Liên hiệp quốc về “Ranh giới thềm lục địa vượt quá 200 hải lý” liên quan đến hai nước và ngày 7-5-2009 Việt Nam đã nộp báo cáo về “Ranh giới thềm lục địa vượt quá 200 hải lý” ở khu vực biển phía Bắc. Đồng thời Việt Nam cũng tiếp tục nộp báo cáo về khu vực giữa biển Đông. Trong các ngày 27 và 28-8-2009, Việt Nam đã trình bày hai báo cáo này tại Ủy ban Thềm lục địa của Liên hiệp quốc, đồng thời đề nghị ủy ban thành lập các tiểu ban để xem xét báo cáo quốc gia của Việt Nam theo đúng các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982 cũng như Quy tắc hoạt động của ủy ban, bảo đảm các quyền và nghĩa vụ chính đáng của quốc gia ven biển. (*)

T.B

(*) Theo “Những điều cần biết về hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và khu vực thềm lục địa phía Nam”.