Chính trị 09:06, 05/12/2014 GMT+7

BP - Tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII vừa qua, dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương nhận được sự quan tâm sâu sắc của các đại biểu quốc hội (ĐBQH). Đại biểu Bùi Mạnh Hùng, Phó trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Phước trao đổi về một số vấn đề đang được nhân dân quan tâm, đặc biệt là những dự án luật quan trọng liên quan tổ chức hoạt động của Nhà nước.

ĐẠI BIỂU BÙI MẠNH HÙNG: Giống như kết quả lấy phiếu tín nhiệm lần đầu, kết quả lấy phiếu tín nhiệm lần này rất tốt. Các ĐBQH đã thể hiện công tâm và trách nhiệm cao. Ai làm tốt, nỗ lực trong chỉ đạo, điều hành, đều được ghi nhận. Theo tôi, việc lấy phiếu tín nhiệm rất cần thiết. Nếu không lấy phiếu tín nhiệm lần thứ hai này thì những cố gắng, nỗ lực của nhiều người đã không được ghi nhận. Trường hợp tín nhiệm thấp, tôi nghĩ đó là điều nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng cần thiết, không chỉ với người tín nhiệm thấp mà cả với những người đang được tín nhiệm cao. Từ kết quả này ta có thể tin tưởng, khẳng định: Lấy phiếu tín nhiệm không những là phương pháp giám sát có hiệu quả cao nhất của Quốc hội mà còn là việc làm thể hiện tính dân chủ, minh bạch trong công tác cán bộ, có tác động kích thích sự năng động của Chính phủ. 

Tại kỳ họp này, Quốc hội đã cho ý kiến một số dự án luật quan trọng liên quan đến cơ cấu tổ chức, trong đó có Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Thưa ông, Dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã đạt được yêu cầu thực tiễn đặt ra?

ĐẠI BIỂU BÙI MẠNH HÙNG: Hiến pháp năm 2013 quy định rất mở về tổ chức chính quyền địa phương, nhiều nội dung không hiến định mà để luật định. Việc quy định mở nhằm tạo điều kiện tốt cho đổi mới tổ chức chính quyền địa phương. Song, do thí điểm một số mô hình, chính quyền địa phương chưa làm tốt nên Ban soạn thảo dường như phân vân, chưa thể hiện rõ định hướng, quan điểm chủ đạo. Rất nhiều nội dung, dự thảo luật đã đưa ra 2 phương án để các ĐBQH lựa chọn, trong khi có những nội dung không thể để 2 phương án mà cần phải thể hiện rõ quan điểm.

Đơn cử, vấn đề có hay không tổ chức HĐND cấp quận, huyện, phường, theo tôi cần được khẳng định ngay trong dự thảo luật. Đưa ra 2 phương án tại thời điểm này chứng tỏ chưa có phương hướng cụ thể. Việc tổng kết thí điểm đó phải thật chặt chẽ về cả lý luận và thực tiễn chứ không thể lập luận 50-50. Có thể thấy, đó là điểm không thành công của thí điểm. Chính Ban soạn thảo cũng không lý giải được theo phương án nào thì ưu điểm, nhược điểm ra sao và quan điểm của cơ quan soạn thảo cụ thể là gì... đã làm khó ĐBQH. Đương nhiên, các ĐBQH đều có quan điểm riêng và 497 ĐBQH sẽ có nhiều ý kiến khác nhau, rất khó quyết. Theo tôi, các nội dung trong dự thảo luật cần được quy định theo quan điểm, định hướng rõ ràng.

Một trong những nội dung còn nhiều ý kiến trái chiều là quy định tổ chức chính quyền địa phương theo 2 phương án, quan điểm của ông về vấn đề này?

ĐẠI BIỂU BÙI MẠNH HÙNG: Theo tôi, quy định theo phương án 2 - tổ chức HĐND ở tất cả các cấp là phù hợp. Bởi chính quyền của ta là chính quyền của nhân dân và quyền lực thuộc về nhân dân. Tính nhân dân thể hiện ngay trong tên gọi HĐND và UBND nên chúng ta chỉ có thể làm sâu sắc thêm tính nhân dân trong bộ máy công quyền, không thể vì đề cao chức năng quản lý hành chính mà quên đi vai trò đại diện của nhân dân, làm phai nhạt tính nhân dân trong quyền lực Nhà nước. Ở đâu có UBND thì ở đó phải có HĐND và cần được quy định rõ trong luật. Chính quyền ở mỗi cấp, ở đô thị, ở nông thôn, miền núi, hay hải đảo do có đặc điểm khác nhau nên phương thức hoạt động có thể khác nhau nhưng tính nhân dân không thể khác nhau. Có ý kiến cho rằng, hoạt động của HĐND còn hình thức, như vậy phải tìm ra nguyên nhân vì sao còn hình thức, càng phải đổi mới, tạo điều kiện để hoạt động của HĐND thực sự hiệu quả!

Theo ông, dự thảo luật cần hoàn thiện theo hướng nào?

ĐẠI BIỂU BÙI MẠNH HÙNG: Về cơ bản, phương án 2 dự thảo luật đã thể hiện phần nào vai trò của HĐND. Tuy nhiên, trong một số quy định cần tăng cường thêm quyền lực cho HĐND, đề cao tính nhân dân hơn nữa trong tổ chức, hoạt động chính quyền địa phương. Hoạt động của HĐND có thể, có nơi còn hình thức, chưa thực sự sâu sát tìm hiểu thực tế; tiếng nói của HĐND chưa thực sự được tôn trọng. Nhiệm vụ quyết định các chủ trương quan trọng ở địa phương của HĐND chưa được quy định cụ thể, nên chưa khẳng định được vai trò. Nhiều nơi, UBND trực tiếp quyết định chính sách liên quan đến quyền lợi người dân mà không thông qua HĐND... Do vậy, dự thảo luật cần quy định rõ vai trò, tăng cường quyền lực, chức năng giám sát của HĐND.

Ngoài ra, Điều 113 của dự thảo luật đã quy định một điểm rất mới, tôi cho rằng rất tích cực, đề cao trách nhiệm trước nhân dân của UBND. Dự thảo luật quy định “UBND cấp xã mỗi năm có trách nhiệm tổ chức ít nhất một lần hội nghị trao đổi, đối thoại với nhân dân về tình hình hoạt động của UBND và những vấn đề liên quan đến quyền và nghĩa vụ công dân ở địa phương”. Tuy nhiên, tôi đề nghị bổ sung thêm quy định: Trước khi trình một chính sách để HĐND quyết định, UBND phải gặp gỡ nhân dân, lấy ý kiến, nhất là những đối tượng chịu tác động trực tiếp của chính sách. UBND phải giải quyết thấu đáo những vấn đề đặt ra trước khi trình HĐND xem xét. Chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ giữa HĐND và UBND cần phải được xác định rõ hơn trong dự thảo luật.

 Nội dung về tổ chức “đơn vị hành chính tương đương” cũng còn mơ hồ, dễ dẫn đến hiểu sai. Đáng lẽ đề án thí điểm chính quyền đô thị của TP. Hồ Chí Minh phải được Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 7. Bây giờ nói ĐBQH đặt tên trước cho đơn vị hành chính tương đương, chưa hiểu cụ thể đơn vị hành chính này ra sao thì đặt tên thế nào? Ban soạn thảo cần nghiên cứu kỹ, mô tả rõ khái niệm “đơn vị hành chính tương đương”. Không rõ về khái niệm làm cho cách trình bày rối và các ĐBQH không có cơ sở xem xét, cho ý kiến.

Xin ông cho biết một số hoạt động của Đoàn ĐBQH tỉnh tại kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XIII.

ĐẠI BIỂU BÙI MẠNH HÙNG: Đoàn ĐBQH tỉnh đã tham gia đóng góp 21 lượt ý kiến về các dự thảo luật trình Quốc hội cho ý kiến và xem xét thông qua tại kỳ họp. Trong đó có một số luật quan trọng như: Luật Tổ chức Quốc hội (sửa đổi), Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi), Luật Tổ chức chính quyền địa phương... Đoàn cũng tham gia đóng góp ý kiến cho các báo cáo về công tác phòng ngừa, chống vi phạm pháp luật và tội phạm; công tác của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; công tác thi hành án; công tác phòng, chống tham nhũng.

Các vị ĐBQH tỉnh đã tích cực đóng góp ý kiến trong các phiên thảo luận toàn thể ở hội trường cũng như các buổi thảo luận tổ về tình hình kinh tế - xã hội năm 2014 và nhiệm vụ năm 2015; việc thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế trong lĩnh vực đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước và hệ thống ngân hàng...

Về chất vấn tại kỳ họp, tôi cũng đã chất vấn Bộ trưởng Bộ Nội vụ về cải cách thủ tục hành chính, chất lượng nền công vụ, tình trạng “hành” doanh nghiệp của một bộ phận cán bộ công chức... Trong phiên thảo luận về báo cáo thực hiện các nghị quyết của Quốc hội, kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về chất vấn và trả lời chất vấn tại các kỳ họp Quốc hội, phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tôi cũng đã đề nghị các bộ trưởng giữ lời hứa, đừng để người dân trông chờ lâu hơn nữa...

Xin cảm ơn ông!

Trần Thể (thực hiện)