Chính trị 07:30, 20/07/2014 GMT+7

Hiệp định Giơnevơ là kết quả của đường lối cách mạng, đường lối đối ngoại dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; là thành quả của sự kết hợp chặt chẽ giữa mặt trận chính trị, quân sự và ngoại giao, là minh chứng hùng hồn của chính sách đoàn kết toàn dân và đoàn kết quốc tế.

THẮNG LỢI CỦA HIỆP ĐỊNH GIƠNEVƠ

Hiệp định Giơnevơ nêu rõ: Các nước tham dự Hội nghị Giơnevơ cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của ba nước wViệt Nam, Lào và Campuchia, không can thiệp vào công việc nội bộ của ba nước đó. Đây là điều cơ bản và là thắng lợi lớn nhất về mặt pháp lý quốc tế của cách mạng Việt Nam cũng như của cách mạng Lào và Campuchia. Chính phủ Pháp đã chính thức tuyên bố với sự chứng nhận quốc tế về 2 điều cơ bản là: Công nhận nền độc lập của Việt Nam và rút quân khỏi Việt Nam. Trong “Lời kêu gọi” của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam gửi tới đồng bào, chiến sĩ quân đội cả nước, Đảng ta khẳng định: “... Đạt được hiệp định nói trên là thắng lợi vĩ đại của nhân dân ta. Đó là kết quả chín năm kháng chiến của đồng bào toàn quốc từ Nam ra Bắc. Thắng lợi của ta cũng chính là thất bại của chủ nghĩa thực dân xâm lược muốn nô dịch nhân dân Đông Dương. Với thắng lợi này, cách mạng Việt Nam cũng như sự phát triển của dân tộc Việt Nam đã bước sang một thời kỳ mới, thời kỳ phấn đấu để củng cố hòa bình, thực hiện thống nhất, hoàn thành độc lập, dân chủ trong toàn quốc”⁽¹⁾.

Sau Hiệp định Giơnevơ, 2 miền Nam - Bắc vẫn tạm thời bị chia cắt bởi vĩ tuyến 17 với thời hạn 2 năm sẽ tiến hành tổng tuyển cử. Thế nhưng, ngay sau đó, đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai đã phá hoại việc thi hành hiệp định. Cuộc tổng tuyển cử đã không diễn ra, nhân dân ta bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ đầy gian khổ, hy sinh và mãi tới 21 năm sau đất nước Việt Nam mới được hòa bình, độc lập, thống nhất.

BÀI HỌC CHO HÔM NAY

Hiệp định Giơnevơ là một thành công lớn của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đánh dấu nấc thang đi lên trong tiến trình giải phóng dân tộc, là dấu mốc quan trọng trong cuộc đấu tranh chính nghĩa trường kỳ, gian khổ của nhân dân Việt Nam giành độc lập dân tộc. Đã có hàng loạt bài viết, nhiều công trình nghiên cứu và những cuộc hội thảo của các nhà khoa học trong và ngoài nước về Hiệp định Giơnevơ, tiêu biểu như các bài viết của giáo sư Mạnh Quang Thắng, nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan... Ngày 6 và 7-5-2014, tại trường Đại học Khoa học - Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) đã diễn ra hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề: “Từ Điện Biên Phủ đến Hiệp định Giơnevơ: Nhìn từ khía cạnh quốc tế”. Tại đây, các đại biểu cùng nhau thảo luận 4 nội dung chính: Bối cảnh trong nước và quốc tế của chiến dịch Điện Biên Phủ, Hiệp định Giơnevơ; đường tới Giơnevơ; khía cạnh quốc tế của Điện Biên Phủ và Hiệp định Giơnevơ và ủng hộ của quốc tế đối với Việt Nam trong và sau Điện Biên Phủ. Tham luận tại hội thảo, tiến sĩ Nguyễn Thị Hoàn (trường Đại học Kinh tế Quốc dân) cho rằng: “Hiệp định Giơnevơ là một thắng lợi về chính trị và ngoại giao của Việt Nam, đến nay nó vẫn để lại 2 bài học nóng hổi cho ngoại giao Việt Nam trong tiến trình hội nhập quốc tế. Đó là: Thứ nhất, phải đánh giá chính xác tình hình thế giới, nhất là chiến lược của các nước lớn, đồng thời tìm ra đối sách phù hợp trong từng thời gian, cho từng vấn đề, đảm bảo lợi ích quốc gia dân tộc. Điều này liên quan đến công tác dự báo. Thứ hai, phải tăng cường thực lực của đất nước, phát huy nội lực, tạo cơ sở vững chắc cho hoạt động đối ngoại...”.

Thắng lợi ở Hội nghị Giơnevơ là thắng lợi trong cuộc đấu tranh ngoại giao bằng việc quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Đảng, bằng đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, bằng nội lực của dân tộc và sự khôn khéo tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của dư luận tiến bộ trên thế giới để có bước phá vây quốc tế nhằm tạo ra kết quả thuận lợi. Tuy nhiên, đây là thắng lợi chưa trọn vẹn và “vì sao đất nước bị chia cắt do kết quả của Hội nghị Giơnevơ? Có lẽ đây là câu hỏi day dứt nhất khi nói về sự kiện lịch sử này” ⁽²⁾. Đã 60 năm trôi qua nhưng bài học trong quá trình ký kết Hiệp định Giơnevơ còn mang tính thời sự nóng hổi đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam thời kỳ mở cửa và hội nhập quốc tế hiện nay.                       

Đức Hồng

(1) Đảng Cộng sản Việt Nam:Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr..235.
(2) Nguyên Phó thủ tướng Vũ Khoan: “60 năm ký kết Hiệp định Giơnevơ - Cuộc dàn xếp giữa các nước lớn”.