Hồ tiêu và con đường dẫn dắt thị trường thế giới - Bài 9

07:21 AM - 16/06/2018

BP - Việt Nam chiếm thị phần cao nhất thế giới và Bình Phước có diện tích cũng như sản lượng hồ tiêu lớn nhất cả nước. Thế nhưng người trồng tiêu của Bình Phước nói riêng và Việt Nam nói chung vẫn chưa làm chủ được thị trường bởi giá trị hạt tiêu của chúng ta đang thấp hơn nhiều quốc gia khác.

>> Bài 1: Ranh giới giữa tỷ phú và tay trắng
>> Bài 2: Vị cay ở vựa tiêu
>> Bài 3: Vùng đất hứa
>> Bài 4: Giống tiêu nào cho Bình Phước
>> Bài 5: Hãy là giọt nước sạch khi hòa vào biển lớn
>> Bài 6: Organic đạt tiêu chuẩn châu Âu - tại sao không?
>> Bài 7: Hạt tiêu mà biết nói năng...
>> Bài 8: Nông dân vẫn luôn thua thiệt?

LÀM THẾ NÀO ĐỂ NÂNG TẦM GIÁ TRỊ HỒ TIÊU?

Vụ 2017-2018 đối với người trồng tiêu là thiệt kép, giá giảm sâu và mất mùa nghiêm trọng. Trước thực trạng này, nhiều vấn đề đặt ra đối với người trồng tiêu cũng như ngành nông nghiệp. Báo Bình Phước phỏng vấn bà Lê Thị Ánh Tuyết, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về vấn đề này.

Hồ tiêu năm nay vừa mất mùa, vừa mất giá. Cây tiêu đứng trước nguy cơ bị nông dân bỏ rơi vì không còn khả năng chăm sóc. Bà có khuyến cáo và định hướng như thế nào với người trồng tiêu trên địa bàn tỉnh?

Lê Thị Ánh Tuyết: Thời điểm này, giá hồ tiêu giảm sâu nhất trong 5 năm trở lại đây, còn khoảng 60.000 đồng/kg. Nguyên nhân chính do diện tích tiêu tăng quá nhanh. Theo quy hoạch, cả nước diện tích tiêu 50.000 ha, đến nay đã tăng gấp 3 lần, hiện có 152.668 ha. Riêng Bình Phước, từ năm 2013 đến nay tăng hơn 10.000 ha, nâng tổng diện tích lên 17.178 ha.

Niên vụ 2017-2018, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu nên giống tiêu Vĩnh Linh ít ra bông, đậu trái hơn những năm trước, chỉ đạt khoảng 30-50%, trong khi diện tích giống tiêu này chiếm khoảng 70% diện tích tiêu toàn tỉnh. Mặt khác do tiêu rớt giá nên nông dân lơ là trong chăm sóc, nhất là những nơi trồng theo phong trào không phù hợp về thổ nhưỡng làm cây tiêu bị chết nhiều. Các nguyên nhân này dẫn đến năng suất tiêu năm nay chỉ đạt khoảng 50% so với bình quân chung của những năm khác.

Đại diện tổ chức nông nghiệp Hà Lan khảo sát vườn tiêu sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt của Hợp tác xã Hưng Phước, huyện Bù Đốp

Trước tình hình đó, ngành nông nghiệp đã phối hợp UBND các huyện, thị xã chỉ đạo để phát triển ổn định hồ tiêu, như: Rà soát lại toàn bộ diện tích tiêu trên địa bàn, tuyên truyền, vận động nông dân không mở rộng diện tích trồng mới, không tái canh đối với diện tích già cỗi, đất đai không phù hợp hoặc đã bị nhiễm sâu bệnh. Đối với diện tích hồ tiêu chết, tùy vào vị trí, chân đất để khuyến cáo nông dân chuyển đổi sang cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn như mít, bơ, sầu riêng, cam, quýt... Ưu tiên kinh phí hỗ trợ mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi, sản xuất có chứng nhận, hình thành liên kết giữa nông dân, tổ hợp tác, câu lạc bộ, hợp tác xã với các đơn vị thu mua để đảm bảo quyền lợi về giá cho nông dân sản xuất. Tăng cường công tác dự tính, dự báo sâu bệnh hại, chỉ đạo phòng trừ trên cây hồ tiêu kịp thời. Tuyên truyền nhân rộng mô hình sản xuất hồ tiêu hiệu quả phòng trừ bệnh chết nhanh, chết chậm theo quy trình của Cục Bảo vệ thực vật. Cảnh báo bà con không lơ là trong chăm sóc tiêu mà thay đổi các biện pháp canh tác sang thủ công, sinh học, hạn chế sử dụng biện pháp hóa học nhằm giảm tối đa chi phí đầu vào trong sản xuất.

Theo bà, nguyên nhân vì sao giá trị xuất khẩu hồ tiêu của tỉnh nói riêng và cả nước nói chung còn thấp hơn so với các nước trong khu vực? Ngành nông nghiệp có những định hướng nào để nâng cao giá trị hồ tiêu trên thị trường quốc tế?

Lê Thị Ánh Tuyết: Hồ tiêu là cây trồng chủ lực của tỉnh Bình Phước và là cây trồng truyền thống của nông dân trong tỉnh. Người dân Bình Phước rất có kinh nghiệm trong việc trồng tiêu, đồng thời cũng được trang bị những kiến thức về khoa học - kỹ thuật từ các lớp tập huấn để áp dụng cho vườn tiêu của mình. Tuy nhiên, sản phẩm hồ tiêu 95% phục vụ xuất khẩu, chỉ 5% tiêu dùng trong nước. Việc xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam nói chung và Bình Phước nói riêng gặp rào cản kỹ thuật và về vệ sinh an toàn thực phẩm rất lớn từ các nước nhập khẩu như Mỹ, Nhật và EU... Vấn đề tồn dư thuốc bảo vệ thực vật trên sản phẩm hạt tiêu ảnh hưởng lớn đến chất lượng. Vì vậy mà giá xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam trên thị trường thế giới không cao.

Nông dân trồng tiêu cũng rất ý thức trong việc sản xuất tiêu, bằng kinh nghiệm và kiến thức về khoa học - kỹ thuật cũng tìm mọi biện pháp để giảm lượng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật trong canh tác. Đặc biệt là những nông hộ tham gia Dự án phát triển chuỗi cung ứng tiêu bền vững do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp Công ty TNHH chế biến gia vị Nedspice Việt Nam thực hiện từ năm 2013 đến nay. Trong vùng dự án, chất lượng hồ tiêu được tăng lên đáng kể. Chất lượng tiêu đạt tiêu chuẩn châu Âu liên tục tăng từ 50% đến hơn 80% nhưng vẫn chưa cải thiện được chất lượng hồ tiêu toàn tỉnh.

Vì vậy, trước mắt ngành nông nghiệp sẽ tăng cường thông tin tuyên truyền, chuyển giao tiến bộ khoa học vào sản xuất tiêu, mở rộng dự án tiêu bền vững trên địa bàn toàn tỉnh. Coi đây là mô hình điển hình về liên kết sản xuất, cũng như mô hình hiệu quả về nâng cao chất lượng để nhân rộng. Đồng thời ngành khuyến cáo nông dân phải tham gia liên kết thành câu lạc bộ, tổ hợp tác, hợp tác xã để chia sẻ kinh nghiệm trong sản xuất, giúp nhau thực hiện mục tiêu về sản xuất tiêu bền vững. Ngoài những kinh nghiệm sản xuất sẵn có, nông dân phải tích cực học hỏi, tiếp cận kiến thức về sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng như thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP), tiêu chuẩn Rainforest Alliance, tiêu hữu cơ (organic) để dần dần nâng cao chất lượng hồ tiêu của tỉnh. Có như vậy thì giá trị hồ tiêu xuất khẩu mới được cải thiện và nâng tầm.

Theo bà, làm thế nào để phát triển hồ tiêu bền vững?

Lê Thị Ánh Tuyết: Phát triển bền vững không chỉ cho cây hồ tiêu mà cho cả những cây trồng khác trên cơ sở kết hợp hài hòa về kinh tế, các vấn đề xã hội và yếu tố môi trường. Quy trình canh tác cây hồ tiêu phải đảm bảo sức khỏe cho người sản xuất, người tiêu dùng và không ô nhiễm môi trường sinh thái.

Đối với sản xuất hồ tiêu hiện nay chưa đảm bảo các yếu tố bền vững. Đó là: Tăng nhanh về diện tích nên không kiểm soát được chất lượng. Khi giá cao thì nông dân không quan tâm đến điều kiện thích nghi của cây tiêu mà trồng ở những vùng đất không phù hợp. Khi giá thấp thì bỏ không chăm sóc, nhất là trong điều kiện biến đổi khí hậu, áp lực sâu bệnh nhiều, dễ lây lan dịch bệnh và nguy cơ tiêu chết nhanh chết chậm hàng loạt.

Để phát triển hồ tiêu bền vững cần quy hoạch trồng hồ tiêu phù hợp. Đối với tỉnh Bình Phước, diện tích ổn định khoảng 14.500 ha, năng suất đạt từ 2-3 tấn/ha. Quy trình sản xuất được tuân thủ, sử dụng hợp lý phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật canh tác hồ tiêu an toàn, bền vững cho nông dân.Liên kết các doanh nghiệp hỗ trợ sản xuất, thu mua. Khuyến khích sản xuất hồ tiêu đảm bảo chất lượng thông qua cơ chế thu mua. Phổ biến thông tin giá cả, thị trường mua bán hồ tiêu để nông dân định hướng sản xuất và lựa chọn thời điểm bán phù hợp.

Theo bà, đã đến lúc đặt vấn đề giải cứu cây hồ tiêu và nông dân trồng tiêu trên địa bàn tỉnh hay chưa và tại sao?

Lê Thị Ánh Tuyết: Hiện nay, mặc dù giá hồ tiêu xuống khoảng 60.000 đồng/kg nhưng chưa tiệm cận đến giá đầu tư sản xuất bình quân chung của cả nước là 49.000 đồng/kg, nông dân không có lãi nhiều nhưng sản xuất vẫn có thể duy trì. Vì vậy, đến thời điểm này chưa đặt ra vấn đề giải cứu hồ tiêu.

Mặt khác, do biến đổi khí hậu, dịch bệnh diễn biến phức tạp nên năm nay mất mùa, năng suất chỉ đạt khoảng 50% so với các năm khác. Điều này cũng ảnh hưởng đến mức cung (do sản lượng tiêu Việt Nam chiếm 60% thị phần xuất khẩu thế giới). Vì thế, giá tiêu cũng sẽ được duy trì và có chiều hướng tăng lên.

Vì vậy ngành nông nghiệp rất cần các cơ quan báo chí định hướng tuyên truyền không làm nông dân hoang mang khi giá hồ tiêu có nhiều biến động.

Chân thành cảm ơn bà!

Hồng Cúc (thực hiện)

Hay!!
Họ tên:
Email:
Bình luận:
Bình luận
Hãy là người bình luận đầu tiên. Vui lòng để lại lời bình ở nội dung trên.

Tổng biên tập: Đoàn Như Viên

Giấy phép xuất bản số: 145/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 25/4/2014

Bản quyền Báo Bình Phước

Tòa soạn:

Số 5 - Nguyễn Văn Linh - P. Tân Phú - TX. Đồng Xoài - Tỉnh Bình Phước

Điện thoại: 0271.3881828

Phòng Báo điện tử: 0271.3887189

Fax: 0271.3860879

Email:

toasoanbaobinhphuoc@gmail.com
baodientubinhphuoc@gmail.com

Liên hệ quảng cáo: 0271.3879452

Ghi rõ nguồn "Bình Phước Online" khi phát hành lại thông tin từ Website này