Hồ tiêu và con đường dẫn dắt thị trường thế giới - Bài 5

06:00 AM - 12/06/2018

BP - Hãy là giọt nước sạch khi hòa vào biển lớn. Đó là thông điệp chúng tôi đúc kết được muốn chuyển tải tới người trồng tiêu trên địa bàn Bình Phước cũng như trên đất nước Việt Nam.

>> Bài 1: Ranh giới giữa tỷ phú và tay trắng
>> Bài 2: Vị cay ở vựa tiêu
>> Bài 3: Vùng đất hứa
>> Bài 4: Giống tiêu nào cho Bình Phước

HÃY LÀ GIỌT NƯỚC SẠCH KHI HÒA VÀO BIỂN LỚN

Có nhiều quy trình điển hình trở thành những giọt nước sạch. Trong bài viết này, chúng tôi đề cập đến một trong những điển hình đó: Sản xuất theo tiêu chuẩn của Công ty TNHH chế biến gia vị Nedspice Việt Nam đang được rất nhiều nông hộ trồng tiêu trên địa bàn Bình Phước áp dụng.

Nhật ký của nông dân trồng tiêu

Lật từng trang nhật ký của nông hộ Nguyễn Quốc Mạnh ở ấp Thạnh Đông, xã Lộc Tấn (Lộc Ninh), lịch trình chăm sóc vườn tiêu hiện ra cụ thể với từng thời điểm, số công chăm sóc vườn, các loại thuốc phun, xịt, phân bón cho cây tiêu đều có ngày tháng rõ ràng, tên thuốc cụ thể. Khuôn viên sân phơi được đầu tư đúng quy định, lưới chắn để ngăn không cho vật nuôi đến gần. Khu vực để nông cụ sản xuất, các loại thuốc gọn gàng. Ông Mạnh đưa chúng tôi ra thăm vườn tiêu gia đình trồng thêm năm 2017 và hiện đã cho thu trái bói. Cầm trên tay những chuỗi tiêu dài, sai hạt, nhà nông Nguyễn Quốc Mạnh chia sẻ về kỹ thuật sản xuất sạch của gia đình: “Để được tham gia câu lạc bộ hồ tiêu do Công ty gia vị Nedspice Việt Nam thành lập, nông dân phải trải qua nhiều lần tập huấn. Ngoài đảm bảo đủ diện tích theo yêu cầu thì cần phải thực hiện đúng bộ quy định với 102 tiêu chí gồm nhiều lĩnh vực. Bước đầu rất khó khăn, nhất là việc phải bỏ tư duy và thói quen sản xuất truyền thống, tạo thói quen mới trong trồng, chăm sóc tiêu như tính kỹ lưỡng, tỉ mỉ trong từng khâu để cho ra sản phẩm tiêu đạt chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm. Đó là điều rất khó vì đã mấy chục năm trồng tiêu theo hướng vô cơ, tự do không có một quy trình, tiêu chí cụ thể. Giờ chăm sóc bài bản thì nông dân được lợi rất nhiều. Năng suất vườn tiêu của gia đình tôi không giảm, còn chất lượng luôn đạt A+. Mỗi năm tôi được thưởng 17 triệu đồng vì đạt tất cả tiêu chí đã đăng ký với công ty ngay đầu vụ thu hoạch như sản lượng, chất lượng...”.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh (bìa trái) ở ấp Thạnh Đông, xã Lộc Tấn (Lộc Ninh) chăm sóc 200 trụ tiêu mới trồng được 1 năm

Cũng tuân thủ các quy định của Công ty Nedspice, chúng tôi tiếp cận một quy trình chi tiết của hộ anh Bùi Văn Ngoạn, ấp Bình Phú, xã An Phú (Hớn Quản). Anh Ngoạn là một trong 30 hộ tham gia Hợp tác xã (HTX) tiêu an toàn An Phú. Trong khi hầu hết các vườn tiêu trên địa bàn xã mất mùa đến 70% thì 9 sào tiêu từ 18-20 năm tuổi của anh Ngoạn thu được 1,5 tấn. Anh chia sẻ cách chăm sóc: Khi thu hoạch xong, đầu tháng 5 bón mỗi gốc tiêu từ 10-20kg phân chuồng ủ hoai, nếu có điều kiện bón càng nhiều càng tốt vì chỉ tăng độ bền của cây. Song song đó xịt thuốc gốc đồng để rửa vườn - trị các loại nấm. Đến khi cây tiêu nhú cựa thì bón phân lân. Loại này bón làm 3 đợt vào các tháng 5, 7, 9 và bảo đảm đủ 1kg/gốc/3 lần. Khi cây chuẩn bị ra bông, bón NPK để bung bông, bảo đảm 3 đợt đạt 600-700g/gốc. Bông non chưa nở thì xịt phân bón lá vi sinh để kích thích bông nở đều. Đến lúc thấy bông đậu lấm tấm bón lần 2 gồm lân, NPK và xịt dưỡng bông bằng thuốc vi sinh. Lúc này nếu thấy có rầy thì dùng thuốc sâu sinh học. Đến tháng 9 trái đã to thì tăng lượng kali, giảm đạm rồi chờ ngày thu hoạch.

Trên địa bàn Bình Phước hiện có 24 câu lạc bộ sản xuất theo tiêu chí Rainforest Alliance và 36 câu lạc bộ sản xuất theo tiêu chí bền vững đều thuộc Công ty Nedspice với trên 1.500 hộ tham gia, có hơn 2.100 ha. Trong khi diện tích hồ tiêu toàn tỉnh có tới 17.718 ha, đồng nghĩa với việc chất lượng sản phẩm của 15.618 ha còn lại đang là một dấu hỏi chưa có lời giải đáp.

“Phân bón mỗi hộ trong HTX có thể dùng khác nhau tùy điều kiện nhưng thuốc bảo vệ thực vật thì phải dùng loại vi sinh đúng quy định của HTX đưa ra” - Phó giám đốc HTX Nguyễn Duy An khẳng định. Trong lúc nói chuyện với chúng tôi, anh Ngoạn cho biết mẻ tiêu vừa cân được Công ty Nedspice thông báo đạt tiêu chuẩn, đồng nghĩa anh sẽ được thưởng 3.000 đồng/kg. “Niên vụ 2017-2018, HTX bán cho Công ty Nedspice 52 tấn, đạt 85% tiêu sạch loại 1. Với những hộ không đạt tiêu chuẩn lần thứ 2 thì Công ty Nedspice không thu mua nữa. HTX đang tuyên truyền xã viên chuyển qua dùng phân hữu cơ vi sinh. Tuy nhiên việc này cũng làm dần dần, nhất là khi giá tiêu đang giảm như hiện nay thì nông dân chưa có điều kiện làm liền” - Giám đốc HTX Bùi Văn Lâm cho biết.

Hãy là “giọt nước sạch” khi hòa vào “biển lớn”

Những quy trình Công ty Nedspice đặt ra cho mỗi hộ dân khi tham gia chuỗi sản xuất sạch của đơn vị rất chặt chẽ nếu không nói là quá khắt khe. Và sản phẩm những nông hộ này làm ra về mặt chất lượng đã được kiểm nghiệm. Ông Nguyễn Quốc Mạnh cho rằng: “Để nâng cao chất lượng hồ tiêu Bình Phước trên thị trường quốc tế, riêng lực lượng nông dân không thể tạo ra sản phẩm sạch mà cơ quan quản lý nhà nước phải có tầm nhìn chiến lược đúng đắn, lâu dài, các cơ quan liên quan phải hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn kịp thời cho nông dân. Đặc biệt nông dân cần thay đổi tư duy, phương thức sản xuất và hướng đến canh tác hữu cơ bằng cách giảm dần lượng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật”.

Để hạt tiêu Bình Phước giữ được vị trí quán quân cả về chất lượng trên thị trường thế giới cần sự vào cuộc của cả hệ thống. Người dân cần nắm tay nhau trong liên kết sản xuất. Ngành chức năng có trách nhiệm tuyên truyền, mở rộng dự án tiêu bền vững, chuyển giao khoa học - kỹ thuật. Nông dân phải chia sẻ kinh nghiệm trong sản xuất, hướng đến thực hiện mục tiêu sản xuất tiêu bền vững theo các tiêu chuẩn chất lượng như thực hành nông nghiệp tốt - VietGAP, tiêu chuẩn Rainforest Alliance, tiêu hữu cơ - organic góp phần nâng cao chất lượng hồ tiêu của tỉnh. Có như vậy giá trị hồ tiêu xuất khẩu của tỉnh mới được cải thiện và nâng tầm trên thị trường thế giới.

Lê Thị Ánh Tuyết, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 

Trên 1.500 nông hộ trồng tiêu tham gia Dự án Phát triển chuỗi cung ứng tiêu bền vững do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp Công ty gia vị Nedspice Việt Nam thực hiện từ năm 2013 đến nay. Trong vùng dự án chất lượng hồ tiêu đạt tiêu chuẩn châu Âu liên tục tăng từ 50% đến hơn 80%. Nhưng chất lượng hồ tiêu toàn tỉnh vẫn chưa cải thiện được khiến việc xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam nói chung và Bình Phước nói riêng còn gặp rào cản kỹ thuật và vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm rất lớn từ các nước nhập khẩu như Mỹ, Nhật và EU... Sản phẩm sạch ngoài việc thực hiện đúng quy trình chăm sóc cần phải nâng cao ý thức của người mua, bán và bảo quản hồ tiêu.

Những hộ trồng tiêu sạch như ông Nguyễn Quốc Mạnh, anh Bùi Văn Ngoạn như giọt nước sạch giữa thị trường lớn. Việc định hướng nông dân trồng tiêu theo quy trình canh tác hữu cơ sinh học, làm cho đất tơi xốp hơn, cây ít bị bệnh, năng suất cao vừa phải đảm bảo độ bền của cây giúp nâng cao giá trị hồ tiêu nhằm đáp ứng nhu cầu các thị trường khó tính như Mỹ, Canada, Anh, Đức, Hà Lan... về vệ sinh an toàn thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy nguyên nguồn gốc.

Đặc biệt, cần có nhiều hơn nữa những hộ nông dân, câu lạc bộ sản xuất tiêu sạch; cán bộ kỹ thuật, khuyến nông hỗ trợ thay đổi tư duy, trang bị thêm kiến thức cho nông dân trồng tiêu theo hướng hữu cơ, tiêu sạch để đáp ứng nhu cầu sử dụng hạt tiêu sạch của thị trường thế giới. Có như vậy nông dân Bình Phước mới có thể làm chủ được hạt tiêu của mình, sản phẩm tiêu Bình Phước mới giữ được vị trí quán quân trên thị trường thế giới cả về chất và lượng. Để đạt được điều đó, không còn cách nào khác mỗi nông hộ trồng tiêu, mỗi câu lạc bộ, tổ hợp tác phải là những “giọt nước sạch”, chỉ khi nhà nhà làm tiêu sạch, các đơn vị, tổ chức sản xuất tiêu sạch mới tạo ra vùng rộng lớn sản xuất sạch. Mỗi nông hộ trồng tiêu là một giọt nước sạch, nhiều giọt nước sạch liên kết với nhau sẽ tạo dòng nước sạch. Có như thế mới giúp sản phẩm tiêu Bình Phước đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường thế giới để quá trình hòa vào biển lớn không gặp bất cứ rào cản nào.

Ngọc Bích - Hồng Cúc

Kỳ sau: Organic đạt tiêu chuẩn châu Âu - Tại sao không?

Hay!! 2
Họ tên:
Email:
Bình luận:
Bình luận
Hãy là người bình luận đầu tiên. Vui lòng để lại lời bình ở nội dung trên.

Tổng biên tập: Đoàn Như Viên

Giấy phép xuất bản số: 145/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 25/4/2014

Bản quyền Báo Bình Phước

Tòa soạn:

Số 5 - Nguyễn Văn Linh - P. Tân Phú - TX. Đồng Xoài - Tỉnh Bình Phước

Điện thoại: 0271.3881828

Phòng Báo điện tử: 0271.3887189

Fax: 0271.3860879

Email:

toasoanbaobinhphuoc@gmail.com
baodientubinhphuoc@gmail.com

Liên hệ quảng cáo: 0271.3879452

Ghi rõ nguồn "Bình Phước Online" khi phát hành lại thông tin từ Website này