Hồ tiêu và con đường dẫn dắt thị trường thế giới - Bài 4

08:05 AM - 09/06/2018

BP - Hiện chưa có một bộ giống chính thức nào cho cây tiêu cũng như từng địa bàn trồng tiêu. Nông dân Bình Phước là một trong những người giàu kinh nghiệm nhất trong trồng và chăm sóc hồ tiêu. Thế nhưng, sau bao năm gắn bó, loại cây giống nào tốt nhất cho họ vẫn là câu hỏi đang bỏ trống đáp án. Và chúng tôi đã đi tìm câu trả lời cho vấn đề này.

>> Bài 1: Ranh giới giữa tỷ phú và tay trắng
>> Bài 2: Vị cay ở vựa tiêu
>> Bài 3: Vùng đất hứa

GIỐNG TIÊU NÀO CHO BÌNH PHƯỚC?

 “Năm 2015, tôi mua 5 dây tiêu với giá 2,5 triệu đồng về trồng nhưng chết mất toi. Sau đó, tôi sang Campuchia mua 400 dây với giá 150 ngàn đồng/dây về trồng ngay trên vườn tiêu đã chết. Giống mới này lên rất mạnh, nhảy cành rất nhanh, sang năm thứ 2 đã bắt đầu cho trái. Anh cứ nghĩ mà xem, hơn 30 năm qua chúng ta cứ trồng đi trồng lại các giống tiêu Vĩnh Linh, Ấn Độ hoặc tiêu Trung chứ có giống nào khác đâu. Nếu đất không nhiễm bệnh thì dây tiêu đã nhiễm bệnh trước rồi. Cho dù chúng ta có làm vườn kỹ cỡ nào dây tiêu cứ lên phủ nọc là bị chết. Mà không chết mới lạ” - ông Trần Văn Cọp ở ấp Tân Thịnh, xã Tân Tiến (Bù Đốp) khẳng định.

MANH NHA GIỐNG TIÊU MỚI

Tính đến cuối tháng 4 vừa qua, 3 huyện có diện tích hồ tiêu lớn nhất của tỉnh là Bù Đốp, Lộc Ninh và Bù Gia Mập với tổng 324,74 ha hồ tiêu đã chết. Nguyên nhân cơ bản dẫn đến tiêu chết hàng loạt là do nhiễm bệnh, thoái hóa giống hoặc trồng trên những vùng đất không thích hợp. Hằng năm, ngành nông nghiệp vẫn duy trì các lớp tập huấn quy trình phòng trừ sâu bệnh cho hồ tiêu, nhưng tiêu chết vẫn cứ chết. Các hộ trồng tiêu cho biết, mức đầu tư mỗi nọc tiêu từ khi trồng đến ngày thu hoạch phải mất ít nhất 350 ngàn đồng chưa kể công chăm sóc. Mật độ bình quân mỗi héc ta hồ tiêu 2.000 nọc. Với mật độ này, chỉ tính riêng tiền đầu tư giống và phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cho hơn 324 ha hồ tiêu chết vì dịch bệnh trong mùa khô năm nay lên đến 226,8 tỷ đồng. Thế nhưng điệp khúc này cứ lặp đi lặp lại trong nhiều năm qua mà các cơ quan hữu quan đến nay vẫn chưa tìm ra giải pháp hữu hiệu để khắc phục.

Ông Trần Văn Cọp, ấp Tân Thịnh, xã Tân Tiến (Bù Đốp) và vườn tiêu 400 nọc giống mới đem về từ Campuchia vươn lên xanh tốt trên chân đất tiêu đã nhiễm bệnh chết trước đó

Để tránh tình trạng tiêu chết sau 30 năm gắn bó với loại cây có lúc được gọi là vàng đen này, đầu mùa mưa năm 2015, ông Trần Văn Cọp ở ấp Tân Thịnh, xã Tân Tiến lặn lội về Lộc Ninh mua 5 dây tiêu với giá 2,5 triệu đồng. Thế nhưng sau khi trồng, cả 5 dây tiêu giống mới đều bị chết. Không nản lòng, ông tiếp tục sang Campuchia để tìm mua 400 hom giống tiêu mới về thay giống tiêu cũ. Sau 1 năm trồng, giống tiêu mới vươn lên khá xanh tốt. Không chỉ kháng được bệnh, chuỗi tiêu giống mới kết trái khá dài, vượt trội so với giống tiêu Vĩnh Linh, Ấn Độ hay tiêu Trung. Cạnh gia đình ông, ông Nông Xẫm cũng đầu tư 200 nọc giống tiêu mới mua từ Campuchia về trồng. Cả 200 nọc đều tỏ ra vượt trội so với giống tiêu địa phương từ mức độ sinh trưởng đến độ dài của mỗi chuỗi tiêu.

Giữa mùa mưa năm 2012, nhà nông Đặng Văn Tuấn, ấp 8, xã Lộc Thuận (Lộc Ninh) sang Campuchia mua về 50 hom giống tiêu. Sau 1 năm canh tác, giống tiêu mới tỏ ra khá thích hợp trên vùng đất Lộc Thuận. Gié tiêu dài chừng 20cm, trái to hơn hẳn so với giống tiêu địa phương. Năng suất mỗi nọc tiêu dao động từ 6-10kg kể từ năm thứ 4 trở lên. Ngoài việc nổi trội về năng suất, sự sinh trưởng, sức kháng bệnh của giống tiêu mới cũng khá mạnh so với những giống tiêu khác trên cùng một diện tích và phương pháp canh tác. Đầu tháng 3-2018, giống tiêu của gia đình ông được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận là giống tiêu địa phương. Đây cũng là vườn tiêu đầu tiên trên cả nước được các cơ quan chức năng xác lập vườn giống đầu dòng với những thông số kỹ thuật dựa trên cơ sở khoa học hết sức rõ ràng.

CÚ HÍCH TỪ GIỐNG TIÊU BP-TĐT1

Từ tỉnh Quảng Bình tìm đến xã Thanh Hòa, huyện Bù Đốp làm thuê 8 năm, ông Nguyễn Tiến Hóa mới tích lũy được ít vốn mua 5 sào đất trồng tiêu. Đến nay, vườn tiêu của gia đình ông đã đi qua 28 năm. Trước tình thế giá tiêu xuống thấp và vườn tiêu của gia đình đã già cỗi, ông Hóa quyết định trồng lại vườn tiêu mới. Với ông, hồ tiêu vẫn là cây ưu tiên số 1 để phát triển kinh tế gia đình. Thế nhưng giống nào để thay cho giống cũ ông vẫn mù tịt trước thị trường giống hồ tiêu hiện nay.

Giống tiêu BP-TĐT1 của gia đình ông Đặng Văn Tuấn ở ấp 8, xã Lộc Thuận (Lộc Ninh) vừa được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chứng nhận là giống tiêu địa phương sau 6 năm theo dõi, đánh giá trên cơ sở khoa học

Sau khi 5 sào tiêu chết sạch, ông Nguyễn Văn Long ở ấp Phước Tiến, xã Hưng Phước (Bù Đốp) vẫn lựa chọn cây tiêu để tiếp tục làm kế mưu sinh cho gia đình. Việc chọn giống của nhà nông này tiếp tục dựa vào phương pháp nhân giống truyền thống, vườn này chuyển cho vườn khác, giống tiêu nhà này chuyển cho nhà kia. Mất đến 1.500 nọc tiêu vì dịch bệnh, các nhà nông Ngô Minh Hùng, Bùi Quang Cảnh ở xã Tân Thành, huyện Bù Đốp vẫn “chung thủy” với cây tiêu để phát triển kinh tế.

“Từ khi phát hiện, theo dõi ghi chép đến nay đã hơn 6 năm rồi đấy. Đặc điểm sinh thái của chùm hoa giống tiêu mới - giống BP-TĐT1, đã tạo sự khác biệt so với những giống tiêu của địa phương trước đây. Việc công nhận giống tiêu BP-TĐT1 là cơ sở để xây dựng thương hiệu và chuỗi giá trị cho hồ tiêu Bình Phước, là nền tảng để ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất hồ tiêu hữu cơ, tạo ra sản phẩm khác biệt để cạnh tranh trên thương trường quốc tế. Ưu điểm của giống mới là chưa nhiễm bệnh và vượt trội về năng suất cũng như mức độ sinh trưởng so với các giống tiêu trước đây”.

Giám đốc Ban quản lý Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tỉnh Trần Minh Đức

Lý do đơn giản các nông hộ trên địa bàn huyện Bù Đốp lựa chọn cây hồ tiêu làm kinh tế là do tập quán canh tác đã nằm lòng trong tâm thức của họ. Từng thời kỳ phát triển của cây tiêu từ khi đặt dây giống xuống đất đến khi ra bông, đậu trái, nuôi trái, dưỡng vườn gần như nhà nông nào cũng thuộc lòng. Việc tiêu chết cả vườn giống như con người không may mắc bệnh nên phải vui vẻ chấp nhận, sống chung với bệnh.

Niềm đam mê và tường tận hồ tiêu của người dân là thế, nhưng có một nghịch lý hiện nay là phần lớn các nông hộ trồng tiêu không biết đâu là giống tiêu sạch bệnh để tái đầu tư sản xuất. Ngay cả nguồn gốc giống tiêu mới nhất như BP-TĐT1 được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận giống địa phương ngày 12-3 vừa qua, người trồng tiêu trên địa bàn huyện Bù Đốp cũng biết và hay gọi là tiêu Campuchia, có người gọi là giống Sri Lanka. Không mô hình trình diễn trên thực tế, không ai tuyên truyền về giống, các cơ quan chức năng cũng chưa khẳng định với người trồng tiêu giống BP-TĐT1 có nhiều ưu điểm nổi trội so với các giống tiêu trước đây. Do vậy, người trồng tiêu cứ loay hoay trong tâm trạng bán tín, bán nghi giống tiêu BP-TĐT1 để cuối cùng lựa giống theo kinh nghiệm nhà vườn vừa rẻ tiền vừa dễ tìm mà không biết cây giống ấy có nhiễm bệnh hay không?

Đông Kiểm

Kỳ sau: Hãy là giọt nước sạch khi hòa vào biển lớn

Hay!! 1
Họ tên:
Email:
Bình luận:
Bình luận
Hãy là người bình luận đầu tiên. Vui lòng để lại lời bình ở nội dung trên.

Tổng biên tập: Đoàn Như Viên

Giấy phép xuất bản số: 145/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 25/4/2014

Bản quyền Báo Bình Phước

Tòa soạn:

Số 5 - Nguyễn Văn Linh - P. Tân Phú - TX. Đồng Xoài - Tỉnh Bình Phước

Điện thoại: 0271.3881828

Phòng Báo điện tử: 0271.3887189

Fax: 0271.3860879

Email:

toasoanbaobinhphuoc@gmail.com
baodientubinhphuoc@gmail.com

Liên hệ quảng cáo: 0271.3879452

Ghi rõ nguồn "Bình Phước Online" khi phát hành lại thông tin từ Website này