Để ngành điều Bình Phước giữ vững vị trí “Quán quân” - Bài 1

06:10 AM - 19/04/2018

BP - Hạt điều Bình Phước nổi tiếng bởi hương vị và chất lượng thơm ngon nhất so với điều trên thế giới. Bình Phước còn là thủ phủ của cây điều Việt Nam với năng suất và kim ngạch xuất khẩu luôn chiếm vị trí số 1 trong cả nước. Tuy nhiên, cây điều đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức như diện tích sụt giảm, cây giống kém chất lượng, giá cả bấp bênh, sức chống chịu sâu bệnh và biến đổi khí hậu kém… Vậy, làm gì để người trồng điều có thu nhập ổn định, tiến tới xây dựng thương hiệu quốc gia đang là câu hỏi lớn đòi hỏi các cấp và ngành chức năng trong tỉnh tìm câu trả lời.

LÀM GIÀU TỪ CÂY ĐIỀU

Để có những mùa điều bội thu, nhiều nông dân trong tỉnh đã ăn, ngủ trên vườn cây để quan sát chu kỳ sinh trưởng và tìm hiểu nguyên nhân gây hại của các loại sâu bệnh, sức chống chịu của cây khi thời tiết thay đổi. Từ đó, kịp thời phòng trị và chủ động ứng dụng tiến bộ khoa học vào thực tế sản xuất, “bắt cây” làm giàu cho nhà nông.

Chung thủy với cây điều

Dẫn chúng tôi tham quan một vòng vườn điều rộng mênh mông với hàng chục nhân công đang hăng say lao động trong mùa thu hoạch, ông Võ Hùng Chiến - “Vua điều” ở thôn Khắc Khoan, xã Phú Nghĩa (Bù Gia Mập) nói: “Bây giờ nhìn vườn điều mới thấy mát mắt, chứ trước đây ngán lắm. Năm 1996, gia đình gom tiền mua được 120 ha đất sản xuất, nhưng chỉ gần 50 ha trồng điều được, còn lại là rừng tái sinh, cỏ cao ngập đầu người. Thuê người phát cỏ nhưng phát xong đầu này, đầu kia cỏ đã mọc xanh rì”.

“Vua điều” Võ Hùng Chiến trao đổi về kinh nghiệm chăm sóc cây điều

Với bản chất người lính Cụ Hồ, người con của quê hương Đồng Khởi anh hùng, ông dốc hết vốn đầu tư, nhưng năng suất cũng chỉ dưới 1 tấn/ha. Có lúc gia đình tưởng như không thể tiếp tục trồng loại cây này nữa và đã có ý định bán vườn. “Buồn ngủ gặp chiếu manh”, trong một buổi tập huấn của Hội Khuyến nông và Bảo vệ thực vật An Giang, ông được tiếp cận phương pháp chăm sóc, phòng ngừa sâu bệnh giúp tăng năng suất cây điều. Ông mạnh dạn vay mượn người quen, lên phương án đầu tư sản xuất cho 20 ha điều theo phương pháp đã học được và mùa điều 2001-2002 cho “trái ngọt” với sản lượng 1,5 tấn/ha. Từ đây, ông không ngừng áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất để có những vụ thu hơn 3 tấn/ha. Biệt danh “Vua điều” xuất phát từ đây.

Hiện vườn điều của gia đình ông Chiến là địa chỉ thường xuyên tiếp đón nông dân ở trong và ngoài tỉnh đến học hỏi kinh nghiệm. Ông chia sẻ, có 3 vấn đề đặc biệt lưu ý trong canh tác cây điều. Thứ nhất, giống tốt nhất để tái canh cho năng suất, chất lượng tốt là hạt điều từ vườn nhà qua tuyển chọn rồi ghép với loại cành tốt nhất đã có chứng nhận hoặc giống PN1 và AB29, cùng lắm là AB05-08. Giống PN1 xuất phát từ Hội Khuyến nông An Viễn (huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai), năng suất trung bình 3 tấn/ha, đạt 160 hạt/kg và có sức kháng bệnh trung bình. Giống điều (trái vàng) AB29 phát triển thân cành nhánh mạnh, sức kháng bệnh trung bình, cũng cho năng suất 3 tấn/ha với khoảng 120 hạt/kg. Đây là 2 giống mới nên dùng vì cho năng suất cao, kháng bệnh tốt và phù hợp thổ nhưỡng Bình Phước.

Về phân bón, trước đây ông chỉ dùng phân NPK. Qua theo dõi tốc độ sinh trưởng của cây, ông chế biến ra loại phân bón phù hợp, kết hợp phân bón lá cho cây hấp thụ đầy đủ dưỡng chất, vườn điều sẽ phát triển theo ý muốn. Cuối cùng là phòng trừ sâu, bệnh. Niên vụ 2016-2017, hầu hết vườn điều trong tỉnh đều bị rệp sáp hoành hành và bệnh khô cành, khiến nhiều nông dân phải chặt bỏ cây, ảnh hưởng đến vụ mùa, còn vườn gia đình ông vẫn cho năng suất cao. Ông khuyến cáo, nông dân nên sử dụng các loại thuốc đã được chọn lọc và dùng thử nghiệm trên một diện tích nhỏ trước khi nhân rộng. Một yếu tố cũng không kém quan trọng là không nên thu gom lá điều trước và trong mùa thu hoạch, bởi lá điều rụng xuống sẽ giữ ẩm cho cây, giúp cây trổ bông, đậu trái hiệu quả.

Hơn 20 năm gắn bó với cây điều, mỗi năm “Vua điều” có doanh thu trên 5 tỷ đồng. Ông chia sẻ: “Điều là cây chủ lực của tỉnh. Mấy năm nay do nhiều lý do mà diện tích điều giảm. Song, nếu làm bài toán phân tích thì cây điều mang lại thu nhập nhanh hơn (năm thứ 3 cho vụ đầu tiên), còn cao su phải đến năm thứ 6 mới mở miệng cạo. Trồng điều chỉ đến năm thứ 5 chủ vườn đã có lãi, với 4 chu kỳ là hoàn vốn, còn cao su trong 16 năm và chưa tới 2 chu kỳ là hoàn vốn đầu tư”.

bí quyết đạt 5,5 tấn/ha của “vua điều ghép”

Trong khi nhiều hộ trồng điều trong tỉnh lao đao vì sâu bệnh, năng suất thấp thì vườn điều của gia đình ông Hoàng Trọng Thủy ở thôn Thanh Long, xã Long Hà (Phú Riềng) luôn đạt 5,5 tấn/ha. Ông Thủy được biết đến là một trong những nông dân đầu tiên của tỉnh ghép cải tạo vườn điều cho năng suất cao. Ông Thủy cho biết: “Lợi thế của ghép chồi là trái ra nhiều đợt, khi thời tiết không thuận lợi, rụng trái đợt này thì sẽ có đợt bông khác. Ra bông và trái nhiều đợt, mùa điều kéo dài hơn nên năng suất, sản lượng tăng theo. Ngoài năng suất tăng gấp 2-3 lần, vườn điều được “trẻ hóa” có hạt to hơn nhờ kế thừa gen của cây mẹ đầu dòng, trung bình 120 hạt/kg, tỷ lệ nhân đạt cao”.

Tham quan dây chuyền sản xuất điều hiện đại, ứng dụng hệ thống xông trùng organic của Hà Lan tại Công ty TNHH SX-TM Phúc An ở thị trấn Phước Bình (Phước Long)

Bí quyết giữ vườn điều luôn khỏe, chống lại các tác động bởi thời tiết của ông Thủy là lắp đường ống tưới nước ngầm, dẫn nước đến từng gốc điều, tưới liên tục khi điều bắt đầu ra bông đậu trái và sau thu hoạch. Ông Thủy cho rằng, tưới nước liên tục giúp cây không bị đuối sức sau một mùa cho trái. Khi cây chuẩn bị đổi lộc phải tập trung phun thuốc kích thích để điều ra bông đồng loạt. Quá trình điều ra bông, đậu trái thì phun thuốc liên tục và thay đổi thuốc để tránh kháng thuốc.

Ông Thủy chia sẻ: “Thời tiết quyết định 50% năng suất vườn điều, còn lại do quá trình chăm sóc. Để giữ năng suất cây điều cần bổ sung chất thích hợp trong từng giai đoạn bằng cách nhìn vào lá để biết cây đang thiếu chất gì. Hằng năm, sau khi thu hoạch phải cắt cành, tỉa nhánh, tạo tán cho cây. Cành được cắt từ mặt đất lên cao cỡ 0,8-1m, tạo cho cây có hình nón dễ quang hợp ánh sáng. Mỗi gốc điều, ngoài lượng phân chuồng ít nhất 50kg, cần bón thêm 1kg hỗn hợp NPK, cứ như vậy sau mỗi năm tăng lượng phân vô cơ. Phân bón phải được vùi sâu trong đất 20cm và tưới đủ nước cho cây. Cùng với đó, thời điểm điều bắt đầu rụng lá cần xử lý nấm bệnh ngay bằng các loại thuốc đặc trị để chồi phát triển và ra bông”.

Giá điều cao, nông dân phấn khởi

Những ngày đầu tháng 4, nông dân Bình Phước vẫn tất bật thu hoạch điều đợt 3. Thời tiết diễn biến bất thường, vụ điều năm nay đến muộn 1-2 tháng so với mọi năm. Tuy một số vườn điều phát sinh sâu bệnh mới, làm giảm một phần năng suất và sản lượng, nhưng người trồng điều rất phấn khởi vì giá cao, bù đắp phần nào vụ trước bị mất mùa nặng.

Hiện “Vua điều” Võ Hùng Chiến có 105 ha chuyên canh cây điều, 12 ha cây cao su, 13 ha bưởi da xanh, 4 ha xà cừ và 1,5 ha ao cá có bờ trồng dừa… Hằng năm giải quyết việc làm cho 18 lao động thường xuyên, vào vụ thu hoạch điều tạo việc làm cho trên 180 lao động thời vụ ở trong, ngoài xã.

Với kinh nghiệm trồng điều lâu năm, ông Hoàng Trọng Thủy đánh giá: “Vụ điều năm nay hơi muộn và rộ vào cuối vụ. 2 ha điều có những cây đã cho thu hoạch nhưng cũng có cây đang bắt đầu ra bông. Điều này cũng có lợi cho nhà vườn bởi các đợt đậu bông sau sẽ giúp nông dân tránh thiệt hại do thời tiết. Cây điều phụ thuộc nhiều vào thời tiết, nhưng nếu biết ứng dụng khoa học - kỹ thuật, có phương thức chăm sóc phù hợp sẽ hạn chế được thiệt hại. Trong giai đoạn điều ra bông, đậu trái non, nếu gặp mưa trái mùa cần xịt thuốc ngay và bổ sung dưỡng chất cho cây, theo dõi vườn điều thường xuyên, nắm tình hình sâu, bệnh để có biện pháp phòng trị kịp thời. Nhờ vậy đang giữa vụ điều, gia đình tôi đã thu được 6 tấn, từ nay đến hết vụ ước đạt 10 tấn/2 ha”.

Mặc dù một số vườn điều ở các huyện Đồng Phú, Phú Riềng và Bù Gia Mập bị sâu đo, sâu đục trái tấn công, nhưng diện tích thiệt hại không đáng kể. So với năm trước, điều cho thu hoạch muộn nhưng những đợt ra sau bông ít bị khô, sâu bệnh, tỷ lệ đậu trái cao. Theo phản ánh của nông dân trong tỉnh, vụ điều năm nay sẽ được mùa hơn năm trước. Từ đầu mùa giá dao động từ 38-45 ngàn đồng/kg. Nhiều vườn trái đẹp, hạt mẩy nên nông dân phấn khởi tin tưởng vụ mùa thu lợi cao.

Bình Nguyên - Ngân Hà

Hay!!
Họ tên:
Email:
Bình luận:
Bình luận
Trần Dũng
(11:21 14/11/2018)
Công ty chúng tôi đang cần gấp đội hướng dẫn trồng ghép và kỹ thuật sử lý khi cây bị nhiễm bệnh. Phiền nhắn qua email chúng tôi dùm. Chân thành cám ơn. trandung777772@gmail.com

Tổng biên tập: Đoàn Như Viên

Giấy phép xuất bản số: 145/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 25/4/2014

Bản quyền Báo Bình Phước

Tòa soạn:

Số 5 - Nguyễn Văn Linh - P. Tân Phú - TX. Đồng Xoài - Tỉnh Bình Phước

Điện thoại: 0271.3881828

Phòng Báo điện tử: 0271.3887189

Fax: 0271.3860879

Email:

toasoanbaobinhphuoc@gmail.com
baodientubinhphuoc@gmail.com

Liên hệ quảng cáo: 0271.3879452

Ghi rõ nguồn "Bình Phước Online" khi phát hành lại thông tin từ Website này