Thượng tôn pháp luật

03:20 PM - 06/11/2018

BP - Theo sách “9 chúa 13 vua”, Tự Đức là vị vua có thời gian trị vì lâu nhất (từ năm 1847-1883) của nhà Nguyễn. Ông được truy tôn miếu hiệu là Nguyễn Dực Tông. Anh trai ông là Nguyễn Phúc Hồng Bảo - một người ham chơi, mê cờ bạc, không chịu học hành, vì vậy, Thiệu Trị trước lúc qua đời đã để di chiếu truyền ngôi cho ông. Năm đó ông mới 19 tuổi, nhưng học hành đã thông thái. Khi Tự Đức lên cầm quyền, triều đình vẫn cai trị tuân theo phong cách Nho giáo.

Triều đại của ông đánh dấu nhiều sự kiện xấu với vận mệnh của Đại Nam. Năm 1858, liên quân Pháp - Tây Ban Nha nổ súng tấn công Đà Nẵng. Trước tình hình người Pháp xâm lấn, trong triều đình đặt ra vấn đề cải cách. Từ năm 1864-1881, các quan là Phan Thanh Giản, Phạm Phú Thứ, Nguyễn Trường Tộ, Đinh Văn Điền, Nguyễn Hiệp, Lê Định liên tiếp dâng sớ xin nhà vua cho cải cách toàn diện đất nước nhưng các đình thần không thống nhất, nhà vua cũng không đưa ra được quyết sách dứt khoát. Mãi đến năm 1878, triều đình mới bắt đầu cử người thực hiện các bước đầu tiên trong quá trình cải cách là cho học tiếng nước ngoài, nhưng đình thần vẫn bất đồng và nảy sinh 2 phe chủ trương cải cách và bảo thủ; khi nước Đại Nam dần rơi vào tay quân Pháp cũng nảy sinh 2 phe chủ chiến và chủ hòa.

Minh họa: S.H

Triều đình nhà Nguyễn ngày càng bất lực trước sự tấn công của Pháp, chỉ mong cắt đất cầu hòa. Năm 1883, Tự Đức qua đời, ngay sau đó Pháp tấn công kinh đô và ép buộc nhà Nguyễn phải công nhận sự “bảo hộ” của Pháp trên toàn Đại Nam. Nhà Nguyễn sau thời Tự Đức chỉ còn là danh nghĩa, thực tế thì đã mất nước vào tay Pháp.

Trong thời gian trị vì, thấy nhiều quan lạm dụng chức quyền xử án không đúng, dùng nhục hình với phạm nhân, vua Tự Đức đã cải cách pháp luật để trừng trị. Vào năm thứ 23 (1870), vua Tự Đức ban hành danh sách công cụ được phép dùng trong việc tra khảo phạm nhân. Theo đó, các phạm nhân đều có thể bị phạt roi, song mỗi lần không đánh quá 50 roi, không được dùng roi mây lớn và roi sắt. Với nghi can trộm cướp có số lượng tang vật lớn lại ngoan cố không nhận tội, quan mới được dùng kìm nguội, kìm nóng tra tấn khắc nghiệt để tìm ra sự việc. Theo sách “Khâm định Đại Nam Hội điển sự lệ”, năm 1870, Chánh tổng Nguyễn Đình Huấn đánh chết một dân phu. Khi hay chuyện, vua Tự Đức định xử chém Nguyễn Đình Huấn, song xét có công dụ được giặc ra đầu thú nên giảm hình phạt thành đánh bằng roi, bắt nộp tiền mai táng nạn nhân.

Năm 1872, vua Tự Đức quy định, các nha môn tra hỏi tội phạm phải dùng đúng loại roi, không được tự ý thay đổi. Vua cũng nhắc đến những vụ án đã bị trừng trị thảm khốc để răn đe các quan lại khác như Lê Huy Tuân dùng ngựa sắt, Trần Vũ dùng chuồng gỗ tra tấn làm tù nhân tử vong. Theo luật pháp thời đó, nếu tù nhân bị chết đáng tội xử tử thì quan xét án nếu dùng nhục hình trái quy định sẽ bị phạt đánh 60 cái bằng roi mây, lưu đày 1 năm; nếu đáng xử tội lưu đày thì viên quan ấy bị phạt đánh 70 cái bằng roi mây, lưu đày 1 năm rưỡi. Nếu phạm nhân đáng xử tội giam giữ thì quan bị phạt 80 trượng, giam giữ 2 năm. Nếu đáng tội bị phạt đánh bằng roi mây, quan bị xử phạt đánh 90 cái bằng roi mây, bắt giam 2 năm rưỡi. Nếu tù nhân đáng xử phạt roi, viên quan đó bị xử đánh 100 cái bằng roi mây, giam giữ 3 năm, nộp tiền mai táng 10 lạng bạc, cấp cho gia đình người chết chi vào mai táng. Nếu tù nhân do bị tra tấn mà tàn tật, gãy chân, tay thì tùy theo mức độ nặng nhẹ, quan bị xử nặng lên một bậc và chia hạng xét thu tiền, cấp cho người bị tra tấn chi vào tiền thuốc thang. Dù quy định như vậy nhưng một số viên quan vẫn dùng nhục hình.

Năm 1872, Lê Bá Thận là quan đại thần của triều đình nhưng khi trách phạt con đã dùng nhục hình cắt tai. Biết chuyện, vua Tự Đức rất tức giận và cho rằng làm quan mà tàn nhẫn thì cần nghiêm trị. Vua Tự Đức cũng lấy vụ án Lê Bá Thận làm gương cho các quan để cảnh báo rằng ai dám làm sai luật pháp thì trị tội nặng, biết chuyện mà không tố giác cũng bị xử lý.

Lời bàn:

Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà nước nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích của người phạm tội. Dưới thời phong kiến, hình phạt được thực hiện bằng việc trừng phạt thân thể là chủ yếu. Đây là các hành vi sử dụng vũ lực hay áp lực gây ra đau đớn về thể xác cho người phạm tội. Hành vi này được sử dụng như một hình thức kỷ luật, trừng phạt và răn đe, giáo dục. Ngày nay, hình phạt được quy định trong Bộ luật Hình sự và do tòa án quyết định. Trong Bộ luật Hình sự Việt Nam, hệ thống hình phạt được sắp xếp theo trật tự nhất định tùy thuộc tính chất, mức độ nghiêm khắc của mỗi loại hình phạt.

Mặc dù luật pháp quy định là vậy nhưng ở đâu và thời nào cũng xảy ra chuyện lạm dụng hình phạt để trả thù riêng hoặc thu lợi bất chính kết thúc điều tra cho xong việc. Cụ thể là mới đây, Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Thuận vừa ban hành quyết định đưa ra xét xử công khai vụ án sơ thẩm đối với 5 bị cáo (nguyên là cán bộ Nhà tạm giữ Công an thành phố Phan Rang - Tháp Chàm) về tội “Dùng nhục hình”. Phiên tòa đã khép lại, nhưng bài học về thượng tôn pháp luật thì vẫn còn đó: Trước pháp luật mọi người đều bình đẳng, không ai được đứng trên, đứng ngoài pháp luật. Những ai cố tình vi phạm thì ắt có ngày phải trả giá.

ND

Hay!!
Họ tên:
Email:
Bình luận:
Bình luận
Hãy là người bình luận đầu tiên. Vui lòng để lại lời bình ở nội dung trên.

Tổng biên tập: Đoàn Như Viên

Giấy phép xuất bản số: 145/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 25/4/2014

Bản quyền Báo Bình Phước

Tòa soạn:

Số 5 - Nguyễn Văn Linh - P. Tân Phú - TX. Đồng Xoài - Tỉnh Bình Phước

Điện thoại: 0271.3881828

Phòng Báo điện tử: 0271.3887189

Fax: 0271.3860879

Email:

toasoanbaobinhphuoc@gmail.com
baodientubinhphuoc@gmail.com

Liên hệ quảng cáo: 0271.3879452

Ghi rõ nguồn "Bình Phước Online" khi phát hành lại thông tin từ Website này