2/2017
6
4 Tháng Giêng(T)
Giáp Ngọ

Gương sáng muôn đời

02:48 PM - 18/05/2017

BP - Theo phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Văn Cần trong bài viết đăng trên Báo Bắc Giang ngày 3-12-2016, Đàm Thận Huy sinh ra trong một gia đình có truyền thống hiếu học và khoa cử ở làng Ông Mặc, huyện Đông Ngàn, nay là xã Hương Mạc (còn gọi là làng Me), thị trấn Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Theo nhiều tài liệu cho biết, Đàm Thận Huy mồ côi cha từ khi còn thơ ấu. Khoa thi năm 1490, Đàm Thận Huy tham dự kỳ thi Hội đã trúng cách, thi Đình đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ.

Đàm Thận Huy có vợ là Nghiêm Thị, hiệu Từ Thuận, em gái của tiến sĩ Hoàng Giáp Nghiêm Ích Khiêm, đồng khoa với Đàm Thận Huy. Sau khi thi đỗ, Đàm Thận Huy ra làm quan phụng sự đất nước, trải qua 6 đời vua Lê: Lê Thánh Tông, Lê Hiến Tông, Lê Túc Tông, Lê Uy Mục, Lê Tương Dực, Lê Chiêu Tông. Là người nổi tiếng giỏi thơ nên năm 1495, ông tham gia hội Tao đàn nhị thập bát tú (Hai mươi tám ngôi sao sáng về văn thơ triều Lê) và được vua Lê Thánh Tông ban khen là “Thiên hạ đệ nhất thi nhân”. 

Minh họa: S.H

Năm 1511, sau mấy năm phụng mệnh đi sứ Trung Hoa thời nhà Minh trở về nước, ông được vua Lê phong chức Thượng thư bộ Lại kiêm chức Tư triều văn quán Tư Lâm Cục. Đàm Thận Huy có tư tưởng trung quân sâu sắc. Theo gia phả họ Đàm ở Hương Mạc, năm 1522, vua Lê Chiêu Tông trốn khỏi tay quyền thần Mạc Đăng Dung ra ngoài tập hợp tướng sĩ các trấn Cần Vương, đã có mật chiếu giao cho Đàm Thận Huy việc xây dựng căn cứ tổ chức lực lượng Cần Vương ở 2 huyện Yên Thế và Tân Yên ngày nay. Vâng chiếu, ông đã chiêu mộ được hơn 30 người cùng làng theo mình lên Bắc Giang gây dựng một đạo nghĩa binh khoảng 6.000 người đưa về Gia Lâm giao chiến với Mạc Đăng Dung.

Đã có lúc lực lượng Cần Vương áp chiếm được ưu thế trước họ Mạc, nhưng vì sau đó nội bộ các tướng lại chia rẽ tranh giành quyền lực. Tướng Trịnh Tuy cướp lấy Chiêu Tông chạy vào Thanh Hóa. Các tướng chống họ Mạc ở Bắc bộ bị chia cắt và cô lập dần. Năm 1525, Chiêu Tông bị Đăng Dung bắt từ Thanh Hóa mang về giam lỏng ở kinh thành. Đàm Thận Huy cầm quân ở Bắc Giang, vì quân ít, thế yếu ông đã không địch nổi họ Mạc nên phải rút về căn cứ ở 2 xã Song Vân và Ngọc Thiện, huyện Tân Yên bây giờ. Nhận thấy thế cùng lực kiệt, vào nửa đêm ngày 3-8-1526, Đàm Thận Huy đã hướng về nơi phát tích Lam Sơn của nhà Lê khóc lạy rồi uống thuốc độc tự tử để giữ khí tiết trung thần tại khu rừng Lăng Cao, cách phủ Mọc không xa, nay là làng Chợ, xã Cao Xá (Tân Yên), gần ngòi Bến Ghềnh. Năm đó Đàm Thận Huy 64 tuổi.

Khi Đàm Thận Huy mất, 2 người con gái của ông là Đàm Thị Dung Hoa và Đàm Thị Quế Hoa tiếp tục cầm quân chống giặc thêm 3 ngày nữa. Khi lên đến bản Diễn, xã Tam Tiến, huyện Yên Thế ngày nay, biết không thể chiến đấu được nữa, 2 nàng mới chịu tuẫn mình xuống dòng sông Sỏi bảo toàn danh tiết. Để tưởng nhớ công ơn 2 người phụ nữ ưu tú đó, người dân địa phương lập đền tôn thờ với tên gọi là Cầu Khoai hay còn gọi là đền Cô. Sau này nhân dân địa phương lại dựng thêm một ngôi chùa phía sau đền thờ gọi là chùa Hoài Âm để cầu báo ân đức và lưu giữ tiếng thơm của 2 cô con gái họ Đàm đã hy sinh ở vùng đất này.

Đàm Thận Huy là một danh thần, có nhiều công với dân với nước, từng được vua Lê Trung Hưng xếp vào hàng Kiệt Tiết, Dực vận tán trị công thần, tước phong Thiếu bảo Lâm Xuyên hầu, Tiết nghĩa đại vương. Người vợ của Đàm Thận Huy mất khi cùng chồng kháng cự với quân Mạc trên đất Thọ Thành - Yên Thế, được phong vương cùng chồng. Đây là trường hợp hy hữu khi một người phụ nữ Việt Nam được phong vương. Sau này, nhà Lê Trung hưng xếp ông vào hàng Tiết liệt, Dực vận tán trị công thần, phong Thiếu bảo, tước Lâm Xuyên hầu, thụy là Trung Hiến.

Để tri ân Đàm Thận Huy, nhà vua cho xây dựng ở quê ông đền Tiết Nghĩa Từ. Đền thờ được xếp hạng di tích lịch sử danh nhân văn hóa quốc gia, tại đây lưu giữ nhiều tài liệu, hiện vật có giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật. Tại TP. Bắc Giang, đoạn đường chạy từ đầu cầu sông Thương đến cầu Chui (thuộc phường Trần Phú) được vinh dự mang tên ông.

Lời bàn:

Đàm Thận Huy là danh thần của nhà hậu Lê, người có nhiều công lao to lớn với dân với nước. Ngày 3-8-1526, vì quân ít, thế yếu và không địch nổi họ Mạc nên ông và những người ứng nghĩa cùng nhìn về Lam Sơn xa xăm, vừa lạy vừa khóc, rồi uống thuốc độc tự vẫn. 2 người con gái út của ông cũng tuẫn tiết ở vùng Yên Thế Thượng, Bắc Giang. Ông từng được vua Lê Trung hưng xếp vào hàng Kiệt Tiết và được phong là Tiết nghĩa đại vương. Người vợ của ông mất khi cùng chồng kháng cự với quân Mạc nên cũng được phong vương cùng chồng.

Năm sau khi đoạt hẳn ngôi nhà Lê, Mạc Đăng Dung cảm phục ông là người trọng nghĩa nên đã cho rước hài cốt ông về chôn ở làng Ông Mặc, huyện Đông Ngàn và ban sắc, phong tước hầu cho ông. Thế mới hay rằng, những người trung nghĩa và luôn sẵn sàng hy sinh vì dân, vì nước thì tên tuổi và sự nghiệp của họ mãi mãi lưu danh cùng sử sách, được nhân dân ngàn đời nể phục và tôn vinh. Cuộc đời cùng sự nghiệp to lớn của Đàm Thận Huy là tấm gương sáng cho thế hệ hôm nay và mai sau noi theo.

N.D

Hay!!
Hãy là người bình luận đầu tiên. Vui lòng để lại lời bình ở ô bên dưới.
Họ tên:
Email:
Bình luận:
Để hành lang an toàn đường bộ luôn thông thoáng, theo bạn:
Kiên quyết xử lý các vi phạm
Nhắc nhở là chính
Tuyên truyền, nâng cao ý thức cho các tầng lớp nhân dân
Mở rộng hơn