Giai thoại về Nguyễn Du

08:50 AM - 21/01/2018

BP - Sau khi cha mẹ mất, Chiêu Bảy (tức Nguyễn Du) được anh trai là Nguyễn Khản gửi sang học tại nhà một ông thầy có tiếng ở Gia Lâm. Hằng ngày, cậu Bảy phải đi đò ngang qua sông Nhị Hà. Nhờ đó mà mối tình đầu tiên Nguyễn Du đã trao gửi cho một cô gái lái đò ngang là Đỗ Thị Nhợt (có tài liệu ghi Đỗ Thị Nhật). Nhợt là cô gái tay trần, chân đất, mặc áo nâu sòng nhưng trong mắt Chiêu Bảy nàng là người xinh xắn, duyên dáng, có phần thông minh, sắc sảo. Do vậy, lửa gần rơm lâu ngày cũng bén là chuyện thường tình.

Một hôm, đò vắng khách nên cô Nhợt có vẻ chần chừ chưa muốn qua. Cậu Chiêu Bảy lo chậm mất buổi học nên đã trổ tài ứng tác những lời cầu cứu cô gái lái đò: Cô ơi, chèo chống tôi sang/Kẻo trời trưa trật lỡ làng tôi ra/Còn nhiều qua lại, lại qua/Giúp cho nhau nữa, để mà... Chiêu Bảy cố tình ngập ngừng, ý muốn thăm dò thái độ của đối phương. Cô Nhợt cũng ngỡ ngàng khi thấy một công tử sang trọng, đẹp trai như vậy mà để ý đến mình, cô liền nhẹ nhàng hỏi lại: Cậu đã đọc hết đâu? Sao nữa cậu? Chiêu Bảy đỏ mặt, tía tai nhưng vẫn giả vờ ngây thơ: Còn hai chữ nữa, muốn cô gợi cho. Cô Nhợt cũng hơi lúng túng, giả vờ như không nhìn thấy người con trai, vừa nói vừa nhấc mạnh tay chèo: Thưa cậu, vậy thì cứ nói thẳng ra hai chữ quen nhau có được không ạ? 

 

Minh họa: S.H

Chiêu Bảy lúc này đã thực sự cảm kích bởi một cô gái bình dị lái đò trên sông nước mà cũng có một tâm hồn thi ca lãng mạn đến vậy, càng ngày cậu càng cảm mến cô gái chèo đò. Thế rồi, chỉ mấy ngày sau đó, đôi trai tài gái sắc đã chủ động chuyển hai từ “quen nhau” thành “thương nhau”. Vào một buổi chiều, cậu Chiêu Bảy từ Gia Lâm trở về, con đò lại nhẹ lướt trên sông và cũng chỉ có hai người. Trước cảnh sông nước mênh mang, cậu say đắm nhìn vóc người thiếu nữ thon thả, yểu điệu với đôi tay khua mái chèo nhịp nhàng, uyển chuyển của cô Nhợt.

Như có linh tính, cô gái bỗng dưng cất tiếng nhỏ nhẹ, nhưng chủ động: Hôm nay có thể đổi chữ quen thành chữ khác được rồi đấy cậu Chiêu ạ. Chiêu Bảy mừng rỡ, đứng bật dậy nói vẻ tình tứ: Ấy, muốn đổi được là nhờ cô Nhợt thôi. Cô Nhợt giả vờ như không nghe thấy, cô thả tay chèo cho thuyền tự trôi rồi cô nói dồn dập trong hơi thở: Ta đổi chữ quen, chữ thương thành chữ yêu được không anh, à... cậu Chiêu? Cô ngước nhìn cậu Chiêu và cũng đón nhận được một cái nhìn đắm đuối si mê của người con trai, thế rồi họ yêu nhau từ đó. Chiêu Bảy càng say sưa, chăm chỉ đi học và hồn thơ ngày càng lai láng.

Nhưng tình yêu của một công tử con quan Tể tướng với cô gái chèo đò bần hàn đã không đủ sức mạnh để vượt qua lễ tục phong kiến. Những tưởng đôi bên sẽ có được hạnh phúc bền lâu, không ngờ chuyện tình kỳ diệu này đã đến tai gia đình Nguyễn Du, thế là bi kịch tình yêu bắt đầu từ đó. Quan niệm “môn đăng hộ đối” không thể cho phép một công tử con quan Tể tướng lấy một cô gái lái đò được. Chuyện đến tai Nguyễn Khản, ông cho là em trai mình đã xúc phạm đến danh giá của gia tộc nên ông đã xử sự một cách cứng rắn.

Sau đó, Nguyễn Khản sai người đến gặp thân phụ của cô Nhợt để trách mắng và ông lại tiếp tục gửi em trai đến một nơi biệt lập với kinh đô Thăng Long và sông Nhị Hà, đó là Thái Nguyên và nhờ một người dưỡng phụ họ Hà của cậu Chiêu chăm sóc. Trước quyết định của “quyền huynh thế phụ” buộc cậu Chiêu Bảy phải ngoan ngoãn tuân theo. Phép nhà là vậy, còn lệ làng cũng không cho phép cô gái lái đò chòng ghẹo con quan! Thế rồi đò ngang bị các chức dịch trong làng thay người chèo chống. Nghe đâu, ít lâu sau cô Nhợt cũng bị ép đi lấy chồng. Từ đây, cậu Chiêu Bảy không thể có cách nào để gặp được người tình nữa.

Khi Nguyễn Du từ Thái Nguyên trở về Thăng Long, nhìn bến sông thì vẫn còn đó, nhưng người đưa đò đã là một bác nông dân khác. Mối tình đầu tan vỡ, cậu đành phải thốt lên những câu thơ chua chát: Yêu nhau những muốn gần nhau/Bể sâu trăm trượng, tình sâu gấp mười/Vì đâu cách trở đôi nơi/Bến nay còn đó, nào người năm xưa/Trăm năm dẫu lỗi hẹn hò/ Cây đa bến cũ, con đò thuở xưa/Cây đa bến cũ còn lưa/Con người năm ngoái năm xưa đâu rồi?

Lời bàn:

Từ giai thoại cho thấy, Nguyễn Du là một đại thi hào, một nghệ sĩ có tâm hồn thanh cao, lãng mạn. Tư tưởng, tình cảm, tài năng nghệ thuật xuyên suốt các tác phẩm của ông và thể hiện rõ nhất qua kiệt tác Truyện Kiều. Và cũng chính từ mối tình dang dở này mà Nguyễn Du đã bắt đầu nghĩ đến thế sự cũng như về số phận của những con người nghèo hèn trong xã hội. Trong thơ chữ Hán của Nguyễn Du cũng phản ánh rất rõ đời tư dang dở, bi ai của ông. Các mối tình của ông hầu như đều tan vỡ. Thường những người con gái được ông yêu đến mấy cũng bị đứt đoạn và khi gặp lại thì họ đã có chồng, thậm chí họ đã già, tóc đã bạc, tay đã bồng con, ẵm cháu...

Đại thi hào Nguyễn Du vốn nổi danh thế giới bởi Truyện Kiều nhưng bên cạnh đó, thơ chữ Hán được ông sáng tác xuyên suốt gần 30 năm đã khắc họa cuộc đời và tâm tư của một nhà thơ sống trong giai đoạn lịch sử đầy biến động. Trước thế sự rối ren và sự nổi chìm của số phận, thơ chữ Hán bộc lộ phần sâu kín trong tâm tư, tình cảm của một con người “thương đời” mà không “cứu được đời”. Và chính điều này đã làm rạng danh đại thi hào Nguyễn Du.

N.D

Hay!!
Họ tên:
Email:
Bình luận:
Bình luận
Hãy là người bình luận đầu tiên. Vui lòng để lại lời bình ở nội dung trên.

Tổng biên tập: Đoàn Như Viên

Giấy phép xuất bản số: 145/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 25/4/2014

Bản quyền Báo Bình Phước

Tòa soạn:

Số 5 - Nguyễn Văn Linh - P. Tân Phú - TX. Đồng Xoài - Tỉnh Bình Phước

Điện thoại: 0271.3881828

Phòng Báo điện tử: 0271.3887189

Fax: 0271.3860879

Email:

toasoanbaobinhphuoc@gmail.com
baodientubinhphuoc@gmail.com

Liên hệ quảng cáo: 0271.3879452

Ghi rõ nguồn "Bình Phước Online" khi phát hành lại thông tin từ Website này