Đại công thần

01:16 PM - 08/02/2018

BP - Trong công cuộc xây dựng lại đất nước, với thời gian trị vì quá ngắn ngủi 5 năm, Lê Lợi chưa làm được nhiều việc. Nhưng những hoạt động với cương vị hoàng đế đầu tiên của triều Lê đã đặt cơ sở vững vàng cho việc khẳng định nền độc lập - thống nhất quốc gia, công cuộc phục hưng đất nước và một bước phát triển mới của chế độ phong kiến. Song, với cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thần thánh do Lê Lợi lãnh đạo với những chiến công lẫy lừng, nên cuộc đời và sự nghiệp cứu nước, cứu dân của ông vẫn sống mãi, lưu truyền trong lòng người dân đất Việt suốt thế hệ này qua thế hệ khác.

Để cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đi đến thắng lợi cuối cùng, Lê Lợi không những là anh hùng dân tộc, mà còn là một nhà giáo siêu phàm trong đào tạo các tướng dưới quyền. Và chính những danh tướng này đã giúp Lê Lợi làm nên sự nghiệp vĩ đại, trong số đó có Lê Thận. Theo sách “Lam Sơn thực lục”, Lê Thận là công thần khai quốc và đại thần 3 triều vua thời hậu Lê. Ông làm đến chức Đại tư đồ dưới triều vua Lê Nhân Tông. Quê ông làng Mục Sơn, gần làng với vua Lê Thái Tổ. Ông được sử sách chép lại là người bạn thân duy nhất của Lê Lợi. Lê Thận khi đó làm nghề quăng chài.

Minh họa: S.H

Trong sách “Đại Việt thông sử” có đoạn chép về ông như sau: Lê Thận sống bằng nghề đánh cá, thường chài lưới ở sông Lam. Vào một đêm, Lê Thận thấy dưới nước sông Lam có ánh sáng như bó đuốc nhưng không hiểu là ánh sáng gì. Sáng hôm sau, ông quăng chài, kéo lên được một con dao bằng sắt, dài hơn một thước, liền đem cất vào một góc tối trong nhà. Hôm đó, Thái Tổ tới nhà ông nhưng ông đi vắng, thấy trong góc tối có ánh sáng tỏa ra, vào xem thì thấy có con dao. Vợ Lê Thận nhân đó kể rõ mọi chuyện cho Lê Lợi nghe. Lê Lợi lấy con dao đem về nhà, không phải mài mà vẫn thấy sáng, lại thấy trên dao có chữ triện, biết là dao quý trời ban cho. Hôm sau, Thái Tổ lại bắt được chuôi dao ở gốc cây đa, sai người đem rửa thì thấy chuôi có chạm hình rồng, hình cọp, đem tra dao vào thì thấy vừa vặn không sai một ly nào. Lê Lợi nghiệm rằng mệnh trời đã quá rõ, từ đấy càng tin phục hơn.

Lê Thận không chỉ là người đồng hương, mà còn là bạn cùng trang lứa với Lê Lợi. Ông là một trong những người đầu tiên tham gia chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Tại hội thề Lũng Nhai năm 1416, Lê Thận được xướng tên thứ 3, sau Lê Lợi và Lê Lai trong bài văn thề Lũng Nhai. Khi Lê Lợi khởi binh, Lê Thận là một trong những người theo trước nhất, được trao chức Thứ thủ kỵ binh trong quân Thiết đột. Lê Thận cùng Lê Văn An là tướng võ, cùng với tướng văn là Lê Văn Linh luôn đi sát bảo vệ Lê Lợi. Về sau, ông cũng là người vững chí đi suốt cuộc trường chinh đánh giặc cứu nước. Khi Lê Lợi lên ngôi hoàng đế và khai sáng ra nhà Lê, ông được xếp vào hàng võ quan có công, được phong tới tước Á hầu.

Tháng 2-1428, vua Lê Thái Tổ xếp hạng những người có công lao theo vua ở Lũng Nhai, Lê Thận được xếp thứ 2, phong là Trung Lượng đại phu, coi các vệ quân tả hữu Phủng thần, tước Đại trí tự. Năm 1429, khắc biển công thần, Lê Thận được phong Á hầu. Sau đó, Lê Thận được phong làm Nhập nội thiếu úy tham tri việc quân các vệ thuộc Tây đạo dưới đời vua Thái Tông. Tháng 6-1437, ông được đổi sang làm Tham tri Bắc đạo. Sau khi Đại tư đồ Lê Sát bị tội, ông được cử làm Tư Mã, coi các vệ ở Bắc đạo, tham tri chính sự. Tháng 8-1437, vua Lê Thái Tông sai ông cùng Đỗ Đại, Nguyễn Xí, Lê Thụ coi việc từ tụng.

Đời vua Lê Nhân Tông, 1443, ông được thăng chức Nhập nội kiểm hiệu tư đồ Bình chương sự. Năm 1446, ông cùng Nhập nội Đô đốc Nguyễn Xí đi đánh Chiêm Thành. Năm 1448, vua Lê Nhân Tông về Lam Kinh, Lê Thận lúc ấy giữ chức Đại tư đồ, cùng với Đô áp nha Lê Bí ở lại trông giữ kinh đô. Tháng 7-1448, Lê Thận mất và được truy tặng là Bình chương quốc quân trọng sự, tước Huyện thượng hầu, ban thụy là Trung Tiết, cho hưởng lễ thái thường. Năm 1484, triều đình truy tặng là Thái phó Hoằng quốc công.

Lời bàn:

Ở đời từ xưa tới nay, có những chuyện lạ và nếu chúng ta đặt riêng chúng ra thì khó có thể tin được đó là sự thật, nhưng nếu đem đặt chung với nhiều chuyện lạ khác thì chính nó lại vừa đáng tin, vừa có duyên đến độ lạ lùng. Ví như giai thoại về việc con dao do Lê Thận đi quăng chài vô tình có được, rồi cả chuyện cái chuôi dao do Lê Lợi tình cờ nhặt được ở gốc cây đa không hoàn toàn là sự ngẫu nhiên. Mà đó là ước mơ của người đương thời về một con người có tài đức vẹn toàn đứng ra đánh đuổi ngoại xâm, cứu trăm họ khỏi cuộc sống lầm than. Và đó cũng là cách lý giải đầy vẻ huyền bí nhưng vô cùng tôn kính của người xưa đối với vĩ nhân, rằng đó là do mệnh trời. Chính điều này đã giúp Lê Lợi quy tụ được lòng dân để đánh đuổi quân Minh.

Trong số các bậc công thần khai quốc thời hậu Lê, thì Lê Thận là người thân thiện với Lê Lợi từ thuở còn hàn vi, rồi sau đó hăng hái cùng Lê Lợi vào sinh ra tử. Khi Lê Lợi lên làm vua, ông là bậc đại thần quyền cao chức trọng trong triều. Lúc đất nước thái bình, ông cũng là một trong số ít các danh tướng là khai quốc công thần được sống và an hưởng phú quý đến tận khi qua đời. Lý giải về việc này, các sử gia đương thời cũng như hậu thế thời nay đều có chung nhận định rằng, Lê Thận không những là danh tướng tài ba, mà ông còn là người trung nghĩa, liêm chính, đức độ. Thế mới hay, “đức cao thì phúc dày” và câu nói của người xưa rằng “có đức mặc sức mà ăn” quả không sai.

N.D

Hay!!
Họ tên:
Email:
Bình luận:
Bình luận
Hãy là người bình luận đầu tiên. Vui lòng để lại lời bình ở nội dung trên.

Tổng biên tập: Đoàn Như Viên

Giấy phép xuất bản số: 145/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 25/4/2014

Bản quyền Báo Bình Phước

Tòa soạn:

Số 5 - Nguyễn Văn Linh - P. Tân Phú - TX. Đồng Xoài - Tỉnh Bình Phước

Điện thoại: 0271.3881828

Phòng Báo điện tử: 0271.3887189

Fax: 0271.3860879

Email:

toasoanbaobinhphuoc@gmail.com
baodientubinhphuoc@gmail.com

Liên hệ quảng cáo: 0271.3879452

Ghi rõ nguồn "Bình Phước Online" khi phát hành lại thông tin từ Website này